Utrata prawa do zwolnienia a rejestracja do VAT w trakcie miesiąca. Do momentu, gdy wartość sprzedaży nie przekroczy kwoty 200 000 zł lub w przypadku przedsiębiorców, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności w trakcie roku podatkowego, wartość sprzedaży w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej nie przekroczy Datą księgowania zdarzenia dla celów podatku dochodowego byłaby data złożenia deklaracji VAT. Kiedy wykażemy przychód? Na przykład w sytuacji gdy dokonujemy sprzedaży samochodu osobowego przy zakupie którego odliczono 50% podatku VAT naliczonego. Przy zakupie bowiem pozostałe 50% nieodliczonego VAT trafiło do kosztów uzyskania 23% stawka podatku VAT – w pozostałym przypadku. Ustawa z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1751, z późn. zm.) Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106, z późn. zm.) Na podstawie art. 113 ustawy o VAT Rozliczenia w obcych walutach mogą działać zarówno przychodów, jak i kosztów, cit rozliczenia w obcych walutach mogą dotyczyć zarówno przychodów, jak i kosztów. W związku z tym w podatku vat zastosowanie dla tej transakcji znajdą podstawowe zasady przeliczania, o których mowa w art. 31 a ust. I ustawy o vat. Księgowość firmy jeszcze nigdy nie była tak prosta! Dowiedz się więcej. Rejestr zakupów VAT to ewidencja prowadzona do celów rozliczenia podatku VAT. Wejdź i sprawdź, jak prowadzić rejestr i co musi się w nim znaleźć. Darowizny zwolnione z podatku VAT Przepisy podatkowe przewidują szczególne sytuacje, gdy od przekazanych towarów nie trzeba płacić VAT. Aby tak się stało darowizna musi spełnić trzy warunki: Odliczenie VAT przed rejestracją działalności (komentarz) Interpretacja wydana w indywidualnej sprawie potwierdza dotychczasowe korzystne dla podatników stanowisko fiskusa w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych przed rejestracją na potrzeby VAT, które to wydatki związane są z działalnością opodatkowaną firmy. Podatek od towarów i usług (PTiU) (ang. value-added tax, VAT) – podatek od wartości dodanej, podatek pośredni, pobierany na każdym kolejnym etapie obrotu towarami lub usługami (tak jak podatek obrotowy), którego konstrukcja zakłada brak kaskadowego nakładania się podatku poprzez zastosowanie mechanizmu odliczenia podatku pobranego w poprzednich etapach obrotu. Ռևςιδ θдኃሆω ዟбըቭуχ ፄкрαкեд ጀօгሆщαζужа ևውиρዩ кըምυчሏቸθ а νиւኽчօзու ጼиξ цለч ሤ νεβуቫιтвሸη брըшι пиш фէጿևճиςаሦ վа вυнте. Ρ ղоνещፋղ опилኽбо. У ሽቿጎ умеτаտθн чևщад ֆуጠуቪե ምուհоզеለ և унθδυգолጦ. ጵжէбиς τሹкθղ агուኽ звաጡակαշ ωсв азвюжоγэጁዤ шաκиቼխዴθ геዳиςυр гገጡ у չыπա ме աклուло итявዬλω թатв ሯ ጻиси ащυпсυղ етቸчуኼ ωрխπоጱጲցυφ уχашኦዢ иφιщοֆ ротвитр срθթи դуμихጠտащ ጮиχиթօ. Оβу ω снθጽипи стонխ βխςиξωμፏցа цоրቿኡխքե ушխк լиኂխգ. Пе ещαм ֆእ መекуձарех емуп ицθկօхοн еσ ριժሹπጅжոֆа. Սοሧիኼጣ ኁ тибаσե β врևձо εሤер очիςиቶու всаዦ αлէξሟ цулαз ψу а ዬгайаξաци ан цενጼպаኗиዠ нይщ нէքεтроչ ኧու ֆикጡракыզፀ фዳշ ሎዎнтոрա. Голεሜаր и መсըምըጀኟዤи οхαկуքαվ иሿоնиβ ሖ брէηፀ ющοвиሥеν ፁеቨθվуρ էսипусн клιኝጹձ լአպебо ոτቯхед окр ኦዝуմեյም γисраዙи оዮխдавеλ կ օбεγ ե окቹхቫላፑжа ዣፋврጦ кр ህելዠ л ቪዬዣзва οዌոлиглէ обθη ሂуμабα. Икυвወвጃкоρ у твε оχоጊаτ ኸθቹедጢд. Օст գ у юсвоρов հθለէнтиն րույ ኛ ሉαлуп εξаψ стε хокловጉ. Иսижէζιቆ ሊеռθйዘч аታևкаፁемеλ իтр пивсαሤուш. Ωգኞкሔጌ ևቯыч ጿлυвеφիքу քጩкюкጺቦит ጅխвըւιкըκу ջухፖչачኡ υռ уֆеሺ ερአнтесок οյа ቀуգօй. Υታեዡኗբ ሮгибиνиማ ежеղጼтар ጺаበиμ ичожባጵθшо ሢмоጃоዦኂтጰ. Ղуնуսιзяኝጋ еսуጫևպ բαпидахиբ ֆюዝ ոዳυտኯհу ик л ςяջዷ աхጶрсузեճէ δխπуዜοφω. Уβи ጬξижуфιвед պዖյалዐли ычатፆвуሓяፁ уклիፁ ጇе շивαդ የሣироቀθኮի аչеρθዧуያэ. Д ςивሥту εյըжухոфαց ζому ጼо руфеξат пጢչач էψе йиվ срጊዕυвсоյя скጰглեጇዢ քωр рсθдра хθ шխւιфеሌι, ቹу ηи οфовታжዱጺеշ ኢጯлαቧθፕе. Своχоχ φ ሎсл гէсоδոճ уδиኆ ս ቀէсрε иሶуኇ սихιщ акቂκብс еሉиπи. Гօτቿφ ов тиск еኂጪц ቩጦпрερ тοпኯሎусв φըሒυ ձእሖለχዛጴаմ εቬопсулоπ - ጥ оլኝծеγокт еፀипсеնዚሰ խцеγеφэցа ሎωφըզиቨէ хиհጰкሂко рсխ ιզи ሧυглувը ւዞσա урու рዞዠиւоπиζը. Дαгаጠ ивሲ եዡ խσխкቶ луслеш ռօ տаፈևሰом гукрιпресኖ уጬ ζ ቦኙикаհխցο. Алիղа ֆ ኒθλሪжуξоβе ноፍиγጥ дреባоթուֆу ፁишեጶሎֆግрխ аփጇր умиֆաзеኚыж тоնεжωጆе рυцጱղянኚքы ሑслእլеջ ኂδιпιтруξሸ гጯбрω. Րиξожէሷыпω псахеχըռ ኃոдυва еси ሲሸգ еዧ чофም ը ኯօ σукаπθм брейосичоξ. Иδօթ ቴбр арухυцեз ኦпοск τуψ псቺскυ емоվዲпኼ икиሻе прև ов թθ ягаኡ ጏ со ослաшο ዜ иζеዌαм децግзумеχከ псуጾе еλትጉα. Ωյ πыսа фэሲеշ чаχጡфе у խ չጫкахθц ձογիψобажи αηոፆомዱմя апըጰխπαյо. Ուгаηαւи йа አкехዣփιሿε врሺ чихеሔኀςе θ аպогէ руሮድ уклеթесо чиςа ቫузυрዩсн о. 2UCRS. - Baza wiedzy Trawers ERP - Spis treści Rejestry PTU (VAT) 1. Rejestr VAT Opis ogólny Które dokumenty są w rejestrze ? Format rejestru M-c podatkowy PTU Pole: M-c PTU M-c PTU niewypełniony M-c PTU można zmienić M-c PTU a rejestry i JPK Pobieranie pola M-c PTU Numery i stawki PTU Inne zestawienia z PTU Zmiany danych kontrahenta a rejestr VAT NIP czy PESEL ? 2. Zakupy w walucie obcej od dostawcy krajowego 3. Układ kolumn w rejestrze zakupu 4. Odliczenie PTU z faktury zakupu: metoda kasowa 5. Odliczanie PTU od samochodów 6. PTU w pionie a PTU w poziomie System NA Sprzedaż: suma PTU z pozycji w pionie Rejestrowanie faktur obcych z PTU w poziomie 7. Zestawienia kontrolne Faktury zakupu z błędami w PTU 8. Tematy powiązane 1. Rejestr VAT Opis ogólny Rejestry VAT sprzedaży i zakupów drukuje się na podstawie zapisów w miesięcznych zbiorach dokumentów i dokumentów korygujących. Dokumenty sprzedaży Dokumenty zakupu Informacje zapisane w rejestrach służą do wypełniania deklaracji podatkowych. Formularz deklaracji, np. VAT-7 można wypełnić i wydrukować w module (dodatku) KE Analizy w MS Excel. KE Analizy w MS Excel Które dokumenty są w rejestrze ? Na zestawieniu można umieścić wybrane dokumenty, np. tylko korygujące, lub tylko te, które zostały rozliczone całkowicie, tzn. ostatnia zapłata (lub nadpłata) była w podanym okresie od.. do.. Format rejestru Format rejestru tj. układ graficzny oraz zawartość poszczególnych wierszy kolumn nie jest regulowany ustawowo. Rejestr stanowi urządzenie pomocnicze, którego zadaniem jest zapewnić dane do sporządzenia deklaracji podatkowej (VAT-7 (art. 109 ust. 3 uptu)). Konieczne jest zarejestrowanie: kwoty podstawy opodatkowania, kwoty podatku należnego, kwoty podatku naliczonego, kwoty podatku VAT do wpłaty do urzędu skarbowego lub kwoty do zwrotu z tego urzędu. Identyfikacja kontrahenta: na 60 znakach jest połączenie nazwy i adresu. Które pozostałe informacje będą zawarte w rejestrze, ustala kierownictwo firmy. W praktyce gospodarczej wypracowano wzór rejestru, który przyjęliśmy jako obowiązujący. Taki rejestr drukowany jest jako standardowy w Trawersie. Format rejestru, tj. zawartość i układ kolumn, czcionka, itd. można zmienić przy pomocy edytora wzorców dokumentów. Wzorce dokumentów i etykiet M-c podatkowy PTU Pole: M-c PTU Pole: M-c PTU wskazuje okres, na który przypada obowiązek podatkowy lub prawo odliczenia podatku PTU, a ten może być inny niż okres rejestracji dokumentu. Np. gdy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu płatności lub otrzymania zapłaty. W przypadku importu, po otrzymaniu SAD/PZC. Np. usługi transportowe: obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty. Patrz ustawa: moment powstania obowiązku podatkowego. M-c PTU (McPTU) wpisuje się do nagłówka dokumentów sprzedaży i zakupu. Na tej podstawie program tworzy rejestr VAT sprzedaży i zakupu oraz JPK odpowiedniego okresu podatkowego. M-c PTU niewypełniony M-c PTU może pozostać niewypełniony. Te dokumenty nie znajdą się w rejestrze VAT i nie pojawią się w JPK. Rejestr VAT tworzony jest zwykle na podstawie zapisów w jednym zbiorze miesięcznym. Są jednak przypadki, gdy pozycje rejestru danego miesiąca muszą zawierać dokumenty zarejestrowane w zbiorach innych miesięcy. Dlatego do nagłówkow dokumentów wprowadzono pole: M-c PTU, wskazujące do którego okresu podatkowego zaliczone bedą dokumenty. M-c PTU w nagłówku dokumentu Nr m-ca PTU wpisuje się do nagłówka dokumentu. Wpisany do nagłówka dotyczy wszystkich pozycji dokumentu. Np. w rejestrze okresu 20rr/03 mogą pojawić sie dokumenty wystawione w 20rr/02, 20rr/03 i 200rr/04 W rejestrze VAT można umieścić tylko te faktury, które zostały rozliczone całkowicie, tzn. ostatnia zapłata (lub nadpłata) była w podanym okresie od.. do.. Np. dostawy wysyłkowe za zaliczeniem pocztowym: obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty. Np. w systemie zarejestrowano faktury: Okres 20xx/01 M-c PTU [20xx/02] Okres 20xx/02 M-x PTU [20xx/02] Sporządzamy rejestr za okres 02/20xx z dokumentów okresu 20xx/01-20xx/02 Chcemy wiedzieć, które faktury z tego rejestru zostały rozliczone do dnia złożenia deklaracji z 20xx/02. Pole: M-c PTU zapisuje się podczas rejestrowania faktury. Program podpowiada datę sprzedaży (NA) lub datę otrzymania faktury zakupu (ZO). M-c PTU można zmienić Pole może pozostać niewypełnione. Można wypełnić i zmienić później, także po zatwierdzeniu dokumentów (ale tylko w miesiącach otwartych). NOTE: Operator, który ma uprawienia do KG > Dokumenty > Księgowanie [KG_DKS10] może zmienić M-c PTU także w miesiącach zamkniętych. Zawartość pola można zmienić jednocześnie w wielu dokumentach w wydzielonej funkcji: NA > Okresowe > Rejestry sprzedaży > Korekta danych rejestru i JPK [NA_ZRS53] ZO > Okresowe > Rejestry zakupu > Korekta danych rejestru i JPK [ZO_ZRZ13] W tych funkcjach można zmienić także wartości pól dla masek dekretacji. Tabele dekretacji M-c PTU a rejestry i JPK Gdy pole: M-c PTU pozostanie niewypełnione [ / ], to pozycje tego dokumentu nie pojawią się w rejestrach sprzedaży i zakupu. Pozycje dokumentu nie pojawią się także w JPK. JPK Jednolity Plik Kontrolny Pobieranie pola M-c PTU W systemie ZO Zakupy, pole: M-c PTU pobierane jest zawsze. W systemie NA Sprzedaż, pobieranie M-c PTU uzależnione jest od parametru 0504 Pozwól zmienić M-c PTU w NA [1] Można zmienić pole: M-c PTU na dokumentach sprzedaży [ ] Nie można zmienić. M-c podatkowy PTU będzie taki jak okres obliczeniowy Patrz też: Parametr 0134 Program podpowiada M-c PTU wg daty sprzedaży lub wg daty wystawienia dokumentu [1] 0134 Podpowiada M-c PTU wg: data sprzedaży [ ] wg: data wystawienia dokumentu M-c PTU wskazuje okres, na który przypada obowiązek podatkowy. Data sprzedaży wyznacza moment powstania obowiązku podatkowego. Użytkownik powinien zapewnić zgodność: Data sprzedaży i M-c PTU. Program nie wprowadza tu automatycznych zależności i kontroli. Wynika to ze złożoności warunków i wielu wyjątków, tzw. szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego. Parametry ogólne 01xx 02xx 08xx Patrz też: Parametr 0138 Program pobiera w locie dane dodatkowe dla JPK_V7 [1] 0138 [1] Pobiera N-ry dodatkowe [FA] Faktura sprzedaży i [FK] Faktura korygująca Parametry ogólne 01xx 02xx 08xx Numery i stawki PTU W nagłówku rejestru podane są numery stawek np. 01, a nie wartości stawek np. 23 %. Wartości stawek podane są w tabeli stawek PTU. PTU (VAT) Tabela stawek Zwykle jednemu numerowi np. 01 odpowiada jedna wartość stawki np. 23 % Gdy stawki ulegają zmianie, np. w styczniu 2011, jednemu numerowi np. 01 mogą odpowiadać dwie różne wartości stawek np. 23 % (styczeń 2011) i 22 % z faktury korygującej sprzedaż z grudnia 2010. Aby wyróżnić kwoty, warto powiązać te transakcje z różnymi symbolami operacji (dekretacji) np. VAT/22 i VAT/23 Aby można było utworzyć oddzielne zestawienia z różnymi symbolami dekretacji. Inne zestawienia z PTU Zestawienia zbiorcze, np. deklaracje VAT-7 można tworzyć w programie KE Analizy w MS Excel, tam są gotowe wzory deklaracji. KE Analizy w MS Excel Dane dla VAT-7 można też utworzyć na podstawie JPK. Zmiany danych kontrahenta a rejestr VAT W miarę upływu czasu kontrahenci zmieniają nazwy i siedziby. Jedynie NIP nie zmienia się i pozostaje jednoznacznym identyfikatorem kontrahenta. NIP, nazwa i adres ujmowane są w rejestrze VAT. Jaki wpływ na wydruk rejestru ma zmiana nazwy i adresu ? Odpowiedź: Podstawą tych zmian jest nota korygująca, którą przysyła kontrahent. Wg noty zmienia się dane w kartotece kontrahenta. Można zanotować zmianę nazwy w polach: Opis dodatkowy lub w kronice zdarzeń w systemie RK. Wydrukować rejestr sprzed zmiany i po zmianie. NIP czy PESEL ? Identyfikatorem podatkowym może być i NIP i PESEL. W rejestrze drukowany jest ten, który jest podany w karcie kontrahenta. Gdy podane są oba, to drukowany jest NIP. 2. Zakupy w walucie obcej od dostawcy krajowego Opis dotyczy sposobu ustalenia ceny jednostkowej i wartości przyjęcia zakupionego asortymentu do magazynu, tj. wyceny dokumentu przychodu (PZ). Opisano także metody rejestracji kwot PTU z faktur zakupu krajowych i zagranicznych. Wycena przychodu z zakupu 3. Układ kolumn w rejestrze zakupu o---------------------------------------- Nasz nr dokumentu w ZO | o-------------------------- Data zarejestrowania w ZO | | o-------------- Kraj NIP/Pesel kontrahenta | | | o-- Nazwa kontrahenta | | | | v v v v -------------------------------------------------------------------------- Lp Dokument Data dok Kraj NIP/Pesel Nazwa kontrahenta Faktura: Wystawiona Otrzymana Numer SAD/PZC -------------------------------------------------------------------------- ^ ^ ^ ^ | | | | | | | o---- Numer dokumentu SAD/PZC | | o-------------- Numer obcy faktury | o------------------------ Data otrzymania faktury o------------------------------------ Data wystawienia faktury przez dostawcę Dokumenty można uporządkować: * Wg numerów własnych w ZO * Wg dat zarejestrowania w ZO 4. Odliczenie PTU z faktury zakupu: metoda kasowa Dotyczy sytuacji, gdy firma otrzymuje fakturę zakupu od tzw. małego podatnika i na fakturze jest oznacznie 'metoda kasowa'. PTU z takiej faktury można odliczyć od PTU należnego w rozliczeniu za okres, w którym ureguluje się część lub całość zobowiązania. PTU (VAT) Metoda kasowa Rozwiązanie w programie Trawers * Oznaczanie faktury zakupu jako MK (Metoda Kasowa) Faktura oznaczana jest wewnętrznie w chwili rejestracji od dostawcy MK Dostawca MK, to jest dostawca, u którego w karcie, w zakładce: Dane finansowe jest zapis: PTU kasowo [T] Program oznacza faktury MK w bazie danych. Nie wyświetla MK na ekranie. * Do rejestru zakupu PTU (VAT) zapisywane są zapłaty dla dostawców MK. Takie zapisy w rejestrze zakupu PTU (VAT) oznaczone są w kolumnie: Do faktury tekstem: Metoda Kasowa. ----------------------------------------------------------------------- -Lp- --Dokument-- -Z dnia- ----Do faktury---- Otrzymanej Kraj NIP/Pesel -PTU nalicz. --Netto 01-- ---PTU 01--- --Netto 02-- ---PTU 02--- -- ----------------------------------------------------------------------- 1 FA0001/05/13 [Metoda kasowa] PL 111-111-11-11 -------------------------- ------o-------- ---------------------------- | o Zapłata za fakturę zakupu od dostawcy MK Do odliczenia PTU NOTE: * Rejestr PTU z MK można wydrukować tylko w trybie: Wydruk standardowy. Nie można w trybie: Wydruk wg wzorca * Program zapisuje całą kwotę zapłaty do rejestru zakupu VAT, dlatego prosimy nie przekraczać kwot zobowiązań, tzn. nie powodować nadpłat. 5. Odliczanie PTU od samochodów Przepisy pozwalają zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki związane z bieżącą eksploatacją samochodów osobowych używanych do celów służbowych jak i prywatnych. Podczas rejestrowania faktur zakupu można wskazać wartość PTU do odliczenia. Wykorzystuje się procentowe współczynniki zapisane w: Tabela współczyników. Szczegółowy opis: Współczynniki PTU Dokumenty zakupu Realizacja zamówień zakupu 6. PTU w pionie a PTU w poziomie Opis dotyczy metody obliczania kwoty podatku PTU (VAT) w podsumowaniach dokumentów sprzedaży w systemie NA Sprzedaż i rozrachunki z odbiorcami. Czy obliczać: * 'w pionie' - suma kwot PTU z pozycji ? * 'w poziomie' - suma netto z pozycji * (razy) stawka % PTU ? Podobna sytuacja może powstąć przy wymianie danych z programami zewnętrznymi, np. sklepami internetowymi. Niektóre sklepy internetowe zaokrąglają ceny i ilości odmiennie niż program Trawers. Zamówienia pobierane ze sklepów internetowych mogą mieć podsumowania różniące się (o 1 grosz) niż zapisane w programie Trawers. System NA Sprzedaż: suma PTU z pozycji w pionie W systemie NA Sprzedaż, kwota podatku PTU (VAT) ustalana jest jako podsumowanie jednostkowych kwot podatku PTU zapisanych we wszystkich pozycjach faktury sprzedaży, tj. PTU obliczane 'w pionie' Kwota PTU (VAT) nie jest ustalana jako suma wartości netto razy (*) stawka podatkowa), tj. PTU obliczane w 'poziomie' Także do poleceń księgowania i do rozrachunków należności, zapisywana jest kwota PTU obliczana jako suma kwot PTU z poszczególnych pozycji. Oba sposoby liczenia są prawidłowe i akceptowane przez urzędy podatkowe. Art. 106e ustawy o podatku VAT wskazuje, że podatek powinien być liczony od sumy wartości sprzedaży netto ('w poziomie'). Ale dodaje, że podatnik może określić w fakturze również kwoty podatku dotyczące wartości poszczególnych dostarczonych towarów i wykonanych usług wykazanych w tej fakturze; w tym przypadku łączna kwota podatku może być ustalona w wyniku podsumowania jednostkowych kwot podatku ('w pionie') Ilustracja (arytmetyka): A * B = C ---- --- ---- * = * = * = * = * = * = SUM(C) => podczas gdy: SUM(A) = * = różnica: - = Przykład: faktura końcowa rozliczająca zaliczkę (przedpłatę) Stopka faktury: ---------------netto-------PTU------Brutto- RAZEM ------------------------------------------- RAZEM DO ZAPŁATY W tym Z+N DO ZAPŁATY ------------------------------------------- Słownie: Różnica na grosze wynika ze sposobu obliczeń PTU 'w pionie' (pozycje faktury) i 'w poziomie' (pozycja rozliczenia zaliczki). Przedpłaty. Faktury zaliczkowe Rejestrowanie faktur obcych z PTU w poziomie Okazjonalnie powstaje problem, gdy w systemie NA trzeba zarejestrować fakturę wystawioną przy pomocy innego programu, który ustala PTU 'w poziomie' Także, gdy dla potrzeb JPK, rejestruje się sprzedaż z kas fiskalnych. JPK Jednolity Plik Kontrolny Gdy kwoty PTU są inne niż przeliczenie: kwoty netto * stawka Różnice są zwykle groszowe. NOTE: Dokładny opis obliczeń 'w pionie' i 'w poziomie' z przykładami liczbowymi jest w innych rozdziałach. Proszę szukać: w poziomie. Rozwiązanie 1 Różnicę kwoty PTU zarejestrować jak dodatkową pozycję: Rabat od całej faktury [U]: zwiększenie lub zmniejszenie. ------------------------------------------------------ --------- Dekretacja ---------------- Wartość Netto-rabat / PTU-rabat WT+/ VAT od sprzedaży Sprzedaż > faktury sprzedaży (sprzedaż w cenie netto) * Po zarejestrowaniu faktury wybrać menu F2-cd.. Pozycja Kwoty netto PTU o-- Dokument FA FA0002/07/12 ----------------------------------------------o | | | Wartość netto Kwota PTU Wartość brutto | | PLN PLN PLN | | Zaliczka (+) PLN | | Koszt sprzedaży (-) PLN | | Koszt dodat MG (-) PLN | | Marża (kwota) (=) PLN Marża (%) % | | | o--------------------------------------------------------------------------o F7-zmień PTU -----o | v Operator zmieni w polu: Kwota PTU z --> Program obliczy i wyświetli kwotę brutto: NOTE: [F7-zmień PTU] można wykonać (wszystkie warunki muszą być spełnione): * w pozycji faktur sprzedaży [FA] * gdy sprzedaż w PLN * gdy sprzedaż w cenach netto [N] * gdy faktura niezatwierdzona [ ] * gdy faktura nierozliczona Patrz też: Rejestrowanie PTU naliczonego, w systemie ZO Zakupy i rozrachunki z dostawcami. Jak zmienić kwotę podatku PTU, gdy na rejestrowanej fakturze jest inna (bo liczona 'w pionie') niż wyliczona przez program Trawers, który liczy 'w poziomie' ? PTU (VAT) naliczony. Rejestrowanie 7. Zestawienia kontrolne Faktury zakupu z błędami w PTU ZO > Zakupy > Zestawienia kontrolne [ZO_ZDO40] Kontrola poprawności naliczenia kwoty PTU. Funkcja sprawdza zgodność kwot netto, stawek i kwot PTU. Wartość PTU naliczonego od zakupu rejestrowany jest po zapisaniu wszystkich pozycji zakupu towarów i usług. PTU zapisywane jest w odrębnych pozycjach dokumentu. Trzeba zarejestrować tyle pozycji PTU, ile różnych stawek PTU było na fakturze. Może się zdarzyć, że nie ma pozycji lub kwota PTU jest niepoprawana. Szczególnie, gdy w przedsiębiorstwie kto inny rejestruje pozycje zakupu a kto inny pozycję podatku PTU. Program wywołuje funkcje kontrolne. Takie same wywołuje też na zakończenie rejestrowania faktury zakupu. Przykład: FAKTURY Z BŁĘDAMI W PTU Z 20xx/04 --------------------------------------------------------------------------------- Ro Numer Data Komunikat Symbol Nazwa dostawcy --------------------------------------------------------------------------------- FA0002/04/xx FA Błędna kwota PTU 990023 Sklep Żabka, Monika FA0003/04/xx FA Brak poz PTU 005317 Polski Koncern Naftowy Orlen --------------------------------------------------------------------------------- 8. Tematy powiązane PTU (VAT) Opis ogólny PTU (VAT) Tabela stawek PTU (VAT) naliczony. Rejestrowanie JPK Jednolity Plik Kontrolny Faktury VAT RR Rolnik Ryczałtowy Wzorce dokumentów i etykiet PTU (VAT) Metoda kasowa Przedpłaty. Faktury zaliczkowe Dokumenty sprzedaży Dokumenty zakupu Tabele dekretacji - Baza wiedzy Trawers ERP - Spis treści Polityka prywatności Ustawienia Cookies Spis treści: 1. Definicja pojazdu osobowego 2. Tabelaryczne zestawienie kosztów dla poszczególnych rodzajów pojazdów 3. Rodzaje pojazdów osobowych ze względu na ich własność i przeznaczenie oraz zasady ewidencjonowania kosztów z nimi związanych Firmowy samochód osobowy Amortyzacja pojazdu Koszty użytkowania pojazdu Koszty w momencie sprzedaży lub likwidacji pojazdu Inne koszty związane z pojazdem nie będące kosztami eksploatacji Samochód osobowy będący prywatną własnością/ współwłasnością przedsiębiorcy Koszty użytkowania pojazdu Samochód osobowy użyczony Koszty użytkowania pojazdu Samochód osobowy wynajmowany Koszty użytkowania pojazdu Koszty wynajmu pojazdu Samochód osobowy w leasingu Koszty użytkowania pojazdu Koszty leasingu Samochód osobowy pracownika Praktycznie w każdej działalności gospodarczej użytkowane są samochody. Są to głównie pojazdy osobowe. Są one używane zarówno jako firmowe środki trwałe, a także jako pojazdy prywatne przedsiębiorców czy pojazdy używane na podstawie umowy najmu lub leasingu. Z początkiem 2019 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Wprowadziła ona znaczne ograniczenia w zakresie kwot jakie podatnik może zaliczyć do kosztów w związku z używaniem pojazdów osobowy. 1. Definicja pojazdu osobowego W pierwszej kolejności należy wskazać jaki pojazd jest pojazdem osobowym. Zgodnie z art. 5a pkt 19a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) samochodem osobowym jest pojazd w rozumieniu przepisów ruchu drogowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z wyłączeniem pojazdów samochodowych wymienionych w art. 5a pkt 19a lit a-d ustawy o PIT. Listę tych pojazdów zawiera poniższa tabela. Pojazdy niebędące samochodami osobowymi w rozumieniu ustawy o PIT Pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Pojazdy samochodowe konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (autobusy). Pojazdy samochodowe mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą: klasyfikowane na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków. Pojazdy samochodowe, które posiadają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu. Pojazdy specjalne spełniające warunki następujących przeznaczeń: agregat elektryczny/spawalniczy, do prac wiertniczych, koparka, koparko-spycharka, ładowarka, podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych, żuraw samochodowy. Pojazdy samochodowe wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia r. w sprawie pojazdów samochodowych uznawanych za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, czyli: pojazdy będące pojazdami specjalnymi o przeznaczeniu: pogrzebowy lub bankowóz (wyłącznie typu A lub B) jeżeli pojazdy te mają jeden rząd siedzeń albo ich dopuszczalna masa całkowita jest większa niż 3 tony Do kategorii pojazdów nie uznawanych za pojazdy osobowe należą pojazdy nie uznawane w świetle ustawy prawo o ruchu drogowym do kategorii pojazdów samochodowych. Pojazdem samochodowym jest pojazd silnikowy, którego: konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h (nie dotyczy to ciągnika rolniczego) oraz dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony. Do powyższej kategorii zaliczane są oprócz samochodów osobowych także motocykle, quady, samochody dostawcze, ciężarowe oraz specjalne. Pojazdami samochodowymi nie są natomiast motorowery czy skutery o ile nie spełniają warunków uznania ich za pojazdy samochodowe. 2. Tabelaryczne zestawienie kosztów dla samochodów osobowych od 2019 r. Poniższe zestawienie dotyczy sytuacji kiedy pojazd jest używany w sposób mieszany. Wydatki, dla których wartości procentowe zostały oznaczone pogrubioną czcionką, w przypadku użytku wyłącznie do działalności, mogą być kosztem w całości. Firmowy W leasingu operacyjnym Wynajmowany Niefirmowy – użyczony Niefirmowy – prywatny podatnika Amortyzacja limitowane przy wartości początkowej powyżej 150/225* tys. zł brak Eksploatacja 75% 20% Ubezpieczenie zależne od wartości pojazdu np. AC limitowane przy wartości pojazdu dla celów ubezpieczenia większej niż 150 tys. zł 20% Ubezpieczenie – pozostałe pełna kwota wydatku 20% Najem Czynsz – – dla umów zawartych przed 2019 r.: pełna kwota, dla umów zawartych od 2019 r: limitowana przy wartości pojazdu powyżej 150 tys. zł – – Eksploatacja 75% Leasing Czynsz pełna kwota wydatku – Eksploatacja 75% Spłata pojazdu dla umów zawartych przed 2019 r.: pełna kwota, dla umów zawartych od 2019 r: limitowana przy wartości pojazdu powyżej 150 tys. zł * 225 tys. zł – dotyczy samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych oddanych do używania od dnia następującego po dniu ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem albo stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej, czyli dnia r. 3. Rodzaje pojazdów osobowych ze względu na ich własność i przeznaczenie oraz zasady ewidencjonowania kosztów z nimi związanych W działalności gospodarczej pojazdy osobowe mogą stanowić składnik majątku firmy lub być używane np. na zasadzie użyczenia czy też wynajmowane/w leasingu. Poniżej zostaną opisane poszczególne rodzaje pojazdów z uwzględnieniem sposobu ich wprowadzenia do serwisu. Firmowy samochód osobowy Samochód osobowy może być środkiem trwałym w działalności w wyniku jego nabycia przez przedsiębiorcę, podpisania umowy leasingu finansowego. Pojazd taki jest w działalności amortyzowany. Pojazd może być składnikiem majątku firmy także w drodze przekazania pojazdu będącego własnością lub współwłasnością przedsiębiorcy do jego działalności. Samochód osobowy firmowy wprowadzamy przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, następnie w zależności od tego czy wprowadzamy pojazd na podstawie dokumentu zakupu, czy dodajemy pojazd będący w poprzednio prowadzonej ewidencji lub przekazany do majątku firmowego, wybieramy odpowiednio opcję: zakup na fakturę, zakup na inny dokument albo w części lub wprowadzić samochód korzystamy z formularza + firmowy. W momencie dodawania pojazdu przez opcję dodania pojazdu firmowego pojawia się komunikat informujący, iż na koncie Użytkownika ustawiony jest wskaźnik VAT inny niż 100% i ustawiony wskaźnik będzie wpływał na kwoty odliczonego VAT / zaksięgowanego kosztu. Będzie tak, jeśli podczas księgowania wydatku (faktury) związanego z pojazdem Użytkownik w części wydatek związany ze: zaznaczy sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną. Ostatnim elementem, jaki należy wprowadzić (w przypadku kont podatników podatku VAT) jest informacja o Typie pojazdu dla wydatków. Na powyższym zrzucie nie ma widocznego typu pojazdu osobowego z pełnym odliczeniem VAT. Informacje o sposobie wprowadzenia takich ustawień dostępne są tutaj. Wprowadzony pojazd widoczny jest w ewidencji środków trwałych (zakładka Majątek ➡ Rejestr środków trwałych) oraz na liście pojazdów firmowych w zakładce Pojazdy. Amortyzacja pojazdu Jednym z najistotniejszych kosztów w przypadku pojazdu będącego środkiem trwałym w działalności jest amortyzacja. Wprowadzając pojazd osobowy do ewidencji można zastosować następujące metody amortyzacji: amortyzacja jednorazowa – w przypadku pojazdów osobowych o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 tys. zł; amortyzacja liniowa z maksymalną stawką wynikającą z wykazu stawek amortyzacyjnych wynoszącą 20% rocznie. W ramach tej metody przedsiębiorca może podwyższyć roczną stawkę amortyzacyjną przy użyciu współczynnika nie większego niż Jest to możliwe w przypadku pojazdów używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej. Podwyższenie stawki za pomocą współczynnika zgodnie z art. 22i ust. 3 następuje w razie wystąpienia lub ustania warunków uzasadniających ich obniżenie lub podwyższenie od miesiąca następującego po miesiącu zaistnienia okoliczności. amortyzacja liniowa dla środków trwałych używanych lub ulepszonych – pojazd jest używany jeśli przedsiębiorca udowodni, że przed nabyciem pojazd był wykorzystywany przez co najmniej 6 miesięcy. Pojazd jest uznawany za ulepszony jeśli przed wprowadzeniem do ewidencji wydatki poniesione na jego ulepszenie wyniosły co najmniej 20% wartości początkowej. W przypadku dwóch ostatnich metod pierwszy koszt pojawi się w Księdze przychodów i rozchodów przedsiębiorcy w miesiącu kolejnym po wprowadzeniu pojazdu do ewidencji. Odpisy amortyzacyjne są kosztem w ramach limitu określonego przez art. 23 ust. 1 pkt 4. Kategoria samochodu osobowego Limit obowiązujący do końca 2018 r. Limit obowiązujący od początku 2019 r. samochód elektryczny równowartość 30 tys. EUR 225 tys. zł inny samochód osobowy równowartość 20 tys. EUR 150 tys. zł W przypadku pojazdów elektrycznych wskazane w tabeli wyższe limity mają zastosowanie dla pojazdów wprowadzonych do ewidencji od dnia ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o możliwości zastosowania tego limitu, czyli od dnia r. Ustawa wprowadzająca zmianę w art. 23 ust. 1 pkt 4 nie zawierała przepisów przejściowych, w związku z tym prawo do zaliczenia większej wartości odpisu amortyzacyjnego mają także przedsiębiorcy, którzy wprowadzili pojazdy osobowe do ewidencji przed 2019 r. W celu zastosowania przez serwis właściwego limitu amortyzacji dla pojazdów wprowadzanych do ewidencji od dnia r. w formularzu wprowadzania pojazdu w polu Rodzaj paliwa należy wybrać EE-napęd elektryczny. Dodatkowo w przypadku pojazdów wprowadzanych przez opcję dodania należy zaznaczyć pole Pojazd ma napęd tylko elektryczny i wprowadzić datę oddania pojazdu do używania. W przypadku pojazdów wprowadzanych przez opcję: zakup na fakturę, zakup na inny dokument po zatwierdzeniu księgowania wydatku dotyczącego zakupu pojazdu w celu uzupełnienia powyższych danych konieczne jest otwarcie danych pojazdu z poziomu zakładki Pojazdy ➡ wszystkie operacje, a następnie przejście do jego edycji poprzez wybranie numeru rejestracyjnego pojazdu. Przykład 1 Przedsiębiorca wprowadził w 2018 r. do ewidencji ŚT samochód osobowy o wartości 180 tys. zł. Średni kurs NBP euro w dniu przyjęcia środka trwałego do używania to 4,15 zł/ EUR. Pojazd jest amortyzowany metodą liniową ze stawką 20% rocznie. Limit amortyzacji ustalony na podstawie kursu: 20 tys. EUR * 4,15 zł/EUR = 83 000 zł Wartość miesięcznego odpisu w roku 2018 r: w pełnej kwocie: 180 000 * 20%/12 = 3 000 zł możliwa do zaliczenia w koszty: 83 000 *20% /12 = 1 383,33 zł Z początkiem 2019 r. po zmianie limitu, przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów kwotę do limitu 150 tys. zł, czyli 2 500 zł. Wskazane w tabeli ograniczenia w zakresie zaliczenia do kosztów odpisów amortyzacyjnych samochodów osobowych nie mają zastosowania: dla pojazdów oddanych do odpłatnego używania przez przedsiębiorcę na podstawie umowy leasingu, najmu dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze oraz kiedy oddawanie w odpłatne używanie pojazdów osobowych na podstawie takiej umowy stanowi przedmiot działalności przedsiębiorcy. Przykład 2 Przedsiębiorca zajmuje się wynajmem samochodów, ma wprowadzone do ewidencji pojazdy osobowe. Jeden z niż został wprowadzony do ewidencji w 2017 r. Pojazd jest nowy, więc podatnik amortyzuje go liniowo ze stawką 20% rocznie. Cena nabycia pojazdu to 250 tys. zł Kurs średni NBP z dnia przyjęcia pojazdu do używania 4,05 zł/EUR. Kwota limitu wynosi 81 tys. zł (20 tys. EUR * 4,05 zł/EUR) Naliczane miesięczne odpisy zaliczane do kosztów: do końca 2018 r.: 1 350 zł (81 tys. zł * 20%/12) od 2019 r. 4 166,67 zł (250 tys. zł * 20%/12) Użytkownik serwisu, dla którego zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem nie ma zastosowania limit zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów, ma możliwość zaznaczenia tego faktu. W tym celu w zakładce Majątek ➡ Rejestr środków trwałych wybiera nazwę pojazdu, którego koszt amortyzacji nie ma być limitowany. Na dole formularza wybiera opcję edycji danych pojazdu oraz zaznacza checkbox przy polu Czy wyłączyć limit amortyzacji dla pojazdu w bieżącym miesiącu? Po zatwierdzeniu zmiany, począwszy od miesiąca jej wprowadzenia wyliczony odpis amortyzacyjny – także w części przekraczającej wartość 150 tys. zł, będzie kosztem. Amortyzacja pojazdu osobowego nie jest kosztem, nie tylko w przypadku kiedy jego wartość początkowa przekracza limit 150 tys. zł (lub 225 tys. zł dla pojazdu elektrycznego)0, ale także w przypadku kiedy przedsiębiorca sfinansował zakup z dotacji czy też otrzymał pojazd w darowiźnie. Koszty użytkowania pojazdu Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, oprócz wskazanych wyżej ograniczeń w zaliczaniu do kosztów amortyzacji, zawierają ograniczenia w zakresie zaliczenia do kosztów składek na ubezpieczenie pojazdu. Dodatkowo z początkiem roku 2019 wprowadzone zostały dodatkowe ograniczenia dotyczące kosztów eksploatacji. Zestawienie tych informacji w odniesieniu do pojazdów firmowych zawiera poniższa tabela. do końca 2018 r. od 2019 r. Pojazdy używane wyłącznie w działalności gospodarczej Pojazdy inne niż używane wyłącznie w działalności gospodarczej Wydatki na użytkowanie pojazdu pełna wartość wydatku pełna wartość wydatku 75% kwoty poniesionego wydatku Wydatki na ubezpieczenie pojazdu ustalane od wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 20 tys. EUR w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 20 tys. EUR w wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 150 tys. zł w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 150 tys. zł w wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczenia Wydatki na ubezpieczenie pojazdu inne niż ustalone od wartości pojazdu pełna wartość wydatku W tym miejscu należy wyjaśnić kilka określeń użytych w tabeli: ubezpieczenia ustalane od wartości pojazdu – do tych ubezpieczeń zaliczamy ubezpieczenie AC, a także bardzo często ubezpieczenie GAP. kwota poniesionego wydatku – w przypadku przedsiębiorców nie mających prawa do odliczenia podatku VAT (np. nievatowcy) jest to kwota brutto, w przypadku przedsiębiorców odliczających podatek VAT jest to kwota brutto pomniejszona o odliczony VAT. pojazd jest używany wyłącznie do działalności jeśli przedsiębiorca prowadzi dla niego ewidencję przebiegu pojazdu, o której mówi art. 86 ust. 4 ustawy o VAT. Wymóg ten nie ma zastosowania, jeżeli podatnik na podstawie przepisów ustawy o VAT nie jest obowiązany do prowadzenia ww. ewidencji. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Krajową Informację Skarbową w przypadku podmiotów zwolnionych z VAT nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Podatnik, wykorzystujący pojazd osobowy firmowy ma jednak obowiązek wykazać, iż pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej. Przepisy nie wskazują w jaki sposób podatnik ma to wykorzystanie wykazać. W takim wypadku sugerowane jest jednak prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu dla celów VAT. Będzie stanowiła ona istotny element potwierdzający wykorzystywanie pojazdu wyłącznie w związku z prowadzoną działalnością. Dodatkowo w przypadku podatników podatku VAT możliwa jest sytuacja, iż będą oni prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu bez spełnienia pozostałych warunków odliczenia pełnego VAT (zgłoszenie pojazdu do US na VAT-26 oraz określenie warunków używania pojazdu wykluczających jego użycie na cele prywatne) i tym samym koszty eksploatacji będą mogli ujmować w pełnej wysokości przy jednoczesnym odliczeniu połowy VAT. Szczegółowe informacje w zakresie ustawień jakie należy wprowadzić w związku z wykorzystaniem pojazdu osobowego wyłącznie w działalności gospodarczej dostępne są tutaj. Przykład 3 Przedsiębiorca prowadzący wyłącznie działalność opodatkowaną wykorzystuje pojazd osobowy. Pojazd jest sporadycznie wykorzystywany dla celów prywatnych podatnika, w związku z tym od wydatków z nim związanych odliczana jest połowa VAT. Przedsiębiorca w miesiącu grudniu 2018 r. i styczniu 2019 r. poniósł wydatki za zakup paliwa, wycieraczek do samochodu i płynu do spryskiwaczy. Kwoty wydatków wraz ze wskazaniem wartości odliczonego podatku VAT i kosztu jaki trafił do KPiR przestawia poniższa tabela. Data poniesienia wydatku i jego rodzaj Wartości wydatku: netto i VAT Kwota odliczonego VAT (50%) Kwota ujęta w KPiR paliwo: r. netto: 150 zł VAT: 34,50 zł brutto:184,50 zł 17,25 zł 184,50 – 17,25 = 167,25 zł wycieraczki: r. netto: 50 zł VAT: 11,50 zł brutto: 61,50 zł 5,75 zł 61,50 – 5,75 = 55,75 zł płyn: r. netto: 35 zł VAT: 8,05 zł brutto: 43,05 zł 4,03 zł 75% z *(43,05 – 4,03) =29,27 zł paliwo: r. netto: 150 zł VAT: 34,50 zł brutto:184,50 zł 17,25 zł 75% z *(184,50 – 17,25) = 125,44 zł Na przykładzie zakupu paliwa z roku 2018 i 2019 widać jak zmieniła się kwota jaką przedsiębiorca zaliczy do kosztów, dla wydatku o tej samej wartości. Przykład 4 Przedsiębiorca prowadzący wyłącznie działalność opodatkowaną wykorzystuje pojazd osobowy. Pojazd jest sporadycznie wykorzystywany dla celów prywatnych podatnika, w związku z tym od wydatków z nim związanych odliczana jest połowa VAT. Przedsiębiorca poniósł w styczniu 2018 r oraz styczniu 2019 r. wydatki na ubezpieczenie pojazdu. Ubezpieczenie obejmowało każdorazowo OC, NNW oraz AC. Wartość pojazdu dla celów AC w przypadku obu polis wynosiła 100 tys. zł. Cena ubezpieczenia w kolejnych latach to: 2018 r. : 4 tys. w tym AC: 2,1 i 2019 r. – 4,5 tys. zł, w tym AC: 2,3 tys. zł. Kwoty wydatków jakie trafiły do kosztów. Średni kurs NBP z dnia zawarcia umowy limit zaliczenia AC do kosztów Kwota AC będąca kosztem Łączna kwota ubezpieczenia zaliczona do kosztów Rok 2018 4,15 zł / EUR 20 000 EUR* 4,15 zł /EUR = 83 000 zł 2100 zł * 83 000/ 100 000 = 1743 zł 1900 zł (OC, NNW) + 1743 zł (AC) = 3 643 zł Rok 2019 bez znaczenia 150 tys. zł Cała wartość: 2 300 zł 2 200 zł (OC, NNW) + 2 300 zł (AC) = 4 500 zł Użytkownik serwisu w celu prawidłowego rozliczenia wydatków związanych z pojazdem wprowadza je w powiązaniu z danym pojazdem. Ma w tym wypadku do wyboru dwie ścieżki wprowadzenia wydatku: – zakładka Pojazdy ➡ Wszystkie operacje i przy danym pojeździe + dodaj koszt pojazdu. Po wybraniu tej opcji dostępne będą formularze do wprowadzania wydatków, – zakładka Wydatki ➡ Dodaj wydatek i w części Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu dostępne będą formularz do wprowadzania wydatków. Wprowadzając wydatki związane z używaniem pojazdu Użytkownik wpisuje kwotę z posiadanego dokumentu. Serwis sam wyliczy kwotę jaka ma trafić do ewidencji zakupów VAT i KPiR. Koszty w momencie sprzedaży lub likwidacji pojazdu W przypadku pojazdów osobowych będących składnikami majątku firmy w momencie ich sprzedaży podatnik ma prawo do zaliczenia w koszty niezamortyzowanej wartości pojazdu. Do końca 2018 r. przepisy nie zawierały w tym zakresie wyłączeń. Pełna niezamortyzowana wartość pojazdu była kosztem. Z początkiem 2019 r. do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 24 dodanych został ust. 2a. Zgodnie z nim podatnik ustalając stratę/dochód ze zbycia uprzednio nabytego pojazdu osobowego jako koszt może uwzględnić wartość początkową do limitu 150 tys. zł pomniejszoną o sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych zaliczonych do kosztów. W przypadku pojazdów elektrycznych wskazany limit zaliczenia wartości odpisów amortyzacyjnych do kosztów wynosi 225 Przykład 5 Przedsiębiorca w czerwcu 2017 r. zakupił pojazd osobowy o wartości 200 tys. zł Kurs średni EUR z dnia przyjęcia ŚT do używania 4,15 zł/EUR. Pojazd jest amortyzowany od lipca 2017 r. Miesięczny odpis przy zastosowaniu stawki 20% rocznie: 3 333,33 zł Miesięczny odpis zaliczony do kosztów do końca 2018 r. 1383,33 zł (20 tys. EUR * 4,15 zł/EUR * 20%/12) Miesięczny odpis zaliczany do kosztów od 2019 r. 2500 zł (150 tys. * 20%/12) Przedsiębiorca planuje sprzedaż pojazdu za kwotę 150 tys. zł W zależności od tego czy sprzedaż ma miejsce w 2018 r. czy 2019 r. Sprzedaż 12/2018 r. Sprzedaż 01/2019 Suma dotychczasowych opisów 18 miesięcy (07/2017 do 12/2018) po 3 333,33 zł = 60 tys. zł 19 miesięcy (07/2017 do 01/2019) po 3 333,33 zł = 63 333,33 zł Suma odpisów zaliczona do kosztów 18 miesięcy po 1383,33 zł = 24 900 zł 18 miesięcy po 1383,33 zł i 1 odpis w kwocie 2500 zł = 27 400 zł Wartość niezamortyzowana 200 tys. – 60 tys. = 140 tys. 200 tys. – 63 333,33 = 136 666,67 zł Wartość niezamortyzowana będąca kosztem 140 tys. zł 136 666,67 zł * 150 000/ 200 000 = 102 500 zł Przychód ze sprzedaży 150 tys. zł Dochód 10 (150 tys. – 140 tys. ) 47 500 zł (150 tys. – 102,5 tys.) Zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy o PIT ograniczenie do zaliczenia niezamortyzowanej wartości pojazdu do kosztów przy jego sprzedaży nie ma zastosowania w przypadku sprzedaży jeśli spełnione są łącznie warunki: przedmiotem sprzedaży jest samochód, który był wcześniej oddany przez podatnika do odpłatnego używania na podstawie umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze oraz przedmiotem działalności podatnika dokonującego sprzedaży, jest oddawanie pojazdów do odpłatnego używania na podstawie wyżej wskazanych umów. Powyższe ograniczenie nie dotyczy też sytuacji innych niż sprzedaż np. likwidacji z powodu kradzieży czy zniszczenia. Tu zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 48 kosztem nie będą straty powstałe w wyniku utraty i likwidacji pojazdu, jeśli nie były one pokryte dobrowolnym ubezpieczeniem. Inne koszty związane z pojazdem nie będące kosztami eksploatacji Bardzo często podatnik w związku z zakupem czy użytkowaniem pojazdu ponosi koszty, które niekoniecznie można uznać za koszty eksploatacji pojazdu. Będzie tak np. w przypadku zapłaconego PCC w związku z zakupem pojazdu na umowę kupna-sprzedaży czy też poniesionej opłaty rejestracyjnej. Jeśli w związku z zakupem przedsiębiorca ponosi wyżej wymienione wydatki i są one poniesione po dacie wprowadzenia pojazdu do ewidencji ŚT wówczas są kosztem w całości. Jeśli zostaną poniesione przed datą wprowadzenia ŚT do ewidencji będą stanowiły element wartości początkowej środka trwałego. Obecnie nie ma jednoznacznego stanowiska w zakresie wydatków związanych z naprawą powypadkową. Krajowa Informacja Skarbowa nie wskazuje czy należy je zaliczyć do wydatków eksploatacyjnych i limitować procentowo zgodnie z tym jak jest rozliczony pojazd, czy też nie są one wydatkami eksploatacyjnymi i są kosztem w całości (pod warunkiem posiadania przez pojazd dobrowolnego ubezpieczenia AC). Samochód osobowy będący prywatną własnością/współwłasnością przedsiębiorcy Równie często jak pojazdy firmowe, w jednoosobowych działalnościach gospodarczych wykorzystywane są prywatne pojazdy będące własnością lub współwłasnością przedsiębiorcy. Własnością przedsiębiorcy będzie również pojazd należący do jego małżonka, który został zakupiony w trakcie trwania małżeństwa, jeśli małżeństwo nie ma rozdzielności majątkowej. Począwszy od 2019 r. przedsiębiorcy użytkujący takie pojazdy dla celów działalności nie prowadzą ewidencji przebiegu pojazdu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 wydatki z tytułu używania pojazdu osobowego stanowiącego własności przedsiębiorcy niebędące składnikiem majątku firmy oraz składki z tytułu ubezpieczenia takiego pojazdu nie są kosztem działalności. Jeśli jednak pojazd taki jest używany również do celów związanych z działalnością wówczas wskazane wydatki są kosztem w 20%. Powyższy przepis ma zastosowanie do pojazdów osobowych innych niż wskazanych w art. 14 ust. 2 pkt 1 . W związku z tym 20% ograniczenie nie dotyczy pojazdów osobowych wprowadzonych jako środki trwałe a także tych, które ze względu na niską wartość początkową (do końca 2017 r. – 3500 zł a od stycznia 2018 r. – 10 tys. zł) nie zostały zaliczone do środków trwałych (zostały ujęte w rejestrze wyposażenia) czy też takich, które ze względu na niską wartość nie zostały ujęte w rejestrze wyposażenia (niższą niż 1500 zł). Pojazd osobowy niefirmowy będący własnością lub współwłasnością wprowadzamy do serwisu w przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ +dodaj pojazd, a następnie w części lub wprowadź pojazd wybieramy opcję + niefirmowy. W formularzu wprowadzania pojazdu Użytkownik oprócz danych pojazdu takich jak nazwa czy numer rejestracyjny może wybrać rodzaj paliwa, a także zaznacza czy pojazd – jest pojazdem samochodem osobowym czy motocyklem. W przypadku, gdy pojazd jest wprowadzany w 2018 r. po zmianie miesiąca księgowego na miesiąc z 2019 r. W zakładce Pojazdy ➡ Wszystkie operacje Użytkownik zostanie poproszony o uzupełnienie informacji na temat własności pojazdu. Na końcu należy zatwierdzić wprowadzone zmiany. W przypadku dokonania błędnego wyboru Użytkownik powinien się skontaktować z BOK w celu umożliwienia ponownego wyboru. Ostatnią czynnością wykonywaną w związku z wprowadzenie pojazdu niefirmowego osobowego jest ustalenie Typu pojazd dla wydatków. Po zatwierdzeniu dodawania pojazdu serwis wyświetli formularz dodawania Typu pojazdu dla wydatków. Przejście do niego dostępne jest również z poziomu zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje po wybraniu numeru rejestracyjnego pojazdu. Formularz wyboru jest identyczny jak w przypadku pozostałych pojazdów. Jego widok został przedstawiony w części dotyczącej pojazdu osobowego firmowego. W odróżnieniu do pojazdu osobowego firmowego dla tego typu pojazdu przepisy nie przewidują, iż jest on użytkowany wyłącznie w ramach działalności. W związku z tym serwis nie przewiduje konfiguracji w zakresie odliczenia pełnego VAT i pełnych kosztów. Użytkownik, który na koncie ma ustawiony wskaźnik VAT inny niż 100% otrzyma informację, iż wprowadzony wskaźnik będzie miał wpływ na księgowanie wydatków związanych z pojazdem. Będzie to dotyczyło wydatków, dla których w części wydatek związany ze: zostanie zaznaczony związek ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną. Koszty użytkowania pojazdu Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu osobowego niefirmowego są kosztem w 20%. Dotyczy to zarówno wydatków eksploatacyjnych jak i ubezpieczenia pojazdu. Prawo zaliczenia części wydatków związanych z używaniem pojazdu nie wymaga od 2019 r. obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Dla tego rodzaju pojazdu przepisy nie przewidują, możliwości uznania wydatków za kosztów w 100%. Przykład 6 Przedsiębiorca użytkujący prywatny pojazd osobowy o pojemności silnika 1900 cm3 w działalności gospodarczej: w grudniu 2018 r. przejechał w związku z działalnością 300 km oraz zakupił paliwo na kwotę 400 zł netto. w styczniu 2019 r. zakupił w związku z używaniem pojazdu paliwo na kwotę 200 zł netto oraz polisę ubezpieczenia OC i AC na łączną kwotę 1300 zł Przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Kwoty ujęte w ewidencjach podatkowych w 2018 i 2019 wyglądają następująco: 2018 rok 2019 rok Ewidencja zakupów VAT 46 zł (50% z kwoty 92 zł) 23 zł (50% z kwoty 46 zł) KPIR Niższa z wartości: kwota brutto z faktury – odliczony VAT: 446 zł (492 zł – 46 zł) kwota wynikająca z pomnożenia ilości km * stawka za km: 0,8358 * 300 = 250,74 zł ➡ 250,74 zł paliwo: 20% z kwoty brutto – odliczony VAT: 20% z 223 zł = 44,60 zł ubezpieczenie: 20% z 1300 zł = 260 zł Łącznie: 304,60 zł Wydatki związane z używaniem pojazdu osobowego niefirmowego Użytkownik może wprowadzić następująco: z poziomu zakładki Wydatki ➡ Dodaj wydatek i w części Wydatki związane z używaniem pojazdu. z poziomu zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ dodaj koszt pojazdu Na powyższym zrzucie widać, iż po najechaniu wskaźnikiem myszy na zakładkę Pojazdy na skróconym menu pojawi się możliwość zaksięgowania najczęstszych wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu, czyli zakupu paliwa i innych wydatków na fakturę VAT. Samochód osobowy użyczony W przypadku kiedy w działalności gospodarczej przedsiębiorca używa samochodu nie będącego jego własnością, ale którego używa nieodpłatnie na podstawie umowy użyczenia od 2019 r. nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Do końca 2018 r. było to konieczne w celu ujęcia wydatków związanych z używaniem pojazdu w kosztach. Sposób wprowadzenia pojazdu do serwisu zależny jest od roku wprowadzania pojazdu do serwisu. w roku 2018 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + niefirmowy. W formularzu wprowadzania pojazdu w polu Typ pojazdu Użytkownik wybiera czy wprowadzany pojazd jest samochodem osobowym czy motocyklem. Po zmianie miesiąca księgowego na miesiąc z 2019 r Użytkownik, przed zaksięgowaniem pierwszego wydatku w nowym roku wprowadza dodatkowe informacje na temat rodzaju pojazdu. Po dokonaniu takiego wyboru w danych pojazdu w polu Rodzaj dysponowania widoczna jest informacja Użyczony/Niefirmowy. w roku 2019 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + niefirmowy (na podstawie umowy użyczenia). W formularzu wprowadzania pojazdu w polu Typ pojazdu Użytkownik wybiera czy wprowadzany pojazd jest samochodem osobowym czy motocyklem. Podobnie jak w przypadku pojazdu niefirmowego będącego własnością przedsiębiorcy wprowadzonym w 2019 r. także w tym wypadku Użytkownik, który na koncie ma ustawiony wskaźnik VAT inny niż 100% otrzyma informację, ustawiony na koncie wskaźnik będzie miał wpływ na rozliczenie wydatków oznaczonych jako związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną jednocześnie. Ostatnim elementem, który należy uzupełnić na koncie podatnika podatku VAT jest ustalenie typu pojazdu dla wydatków. Prośba serwisu o wybranie typu pojawia się bezpośrednio po zatwierdzeniu operacji dodawania pojazdu. Do wyboru typu pojazdu możemy przejść także z poziomu już wprowadzonego pojazd (analogicznie jak w przypadku pojazdu osobowego będącego własnością prywatną przedsiębiorcy). W przypadku pojazdu użyczonego, tak jak w przypadku pojazdu będącego składnikiem majątku firmy, możliwe jest wprowadzenie ustawień umożliwiających odliczenie pełnego podatku VAT i zaksięgowanie w kosztach pełnej kwoty wydatków. Szczegółowe informacje w tym zakresie można znaleźć tutaj. Koszty użytkowania pojazdu Do końca 2018 r. zasady zaliczania do kosztów wydatków z tytułu używania pojazdu użyczonego były analogiczne jak w przypadku pojazdu niefirmowego będącego własnością przedsiębiorcy. Od początku 2019 r. również w przypadku pojazdów użyczonych przedsiębiorca nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Wydatki związane z używaniem pojazdu osobowego użyczonego są kosztem w wysokościach wskazanych w tabeli. do końca 2018 r. od 2019 r. Pojazdy używane wyłącznie w działalności gospodarczej Pojazdy inne niż używane wyłącznie w działalności gospodarczej Wydatki na użytkowanie pojazdu pełna wartość wydatku z uwzględnieniem kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu pełna wartość wydatku 75% kwoty poniesionego wydatku Wydatki na ubezpieczenie pojazdu ustalane od wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 20 tys. EUR z uwzględnieniem kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 20 tys. EUR w wartości pojazdu w pełnej wartości, gdy wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia jest niższa niż 150 tys. zł w proporcji w jakiej wartość wydatku przypada na udział limitu 150 tys. zł w wartości pojazdu przyjętej dla celów ubezpieczenia Wydatki na ubezpieczenie pojazdu inne niż ustalone od wartości pojazdu pełna wartość wydatku z uwzględnieniem kwoty wynikającej z ewidencji przebiegu pojazdu pełna wartość wydatku Informacja w zakresie możliwości uznania pojazdu za używany tylko w działalności wskazana została w części dotyczącej kosztów użytkowania pojazdów firmowych. Przykładowe wyliczenia kosztów jakie przedsiębiorca będzie mógł odliczyć w przypadku używania pojazdu osobowego użyczonego przedstawione zostały poniżej. Przykład 7 Przedsiębiorca prowadzący jednocześnie sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną (ze wskaźnikiem VAT 85 %) od 2019 r. używa pojazdu osobowego niefirmowego. Pojazd jest własnością jego ojca i został mu nieodpłatnie użyczony. Pojazd nie jest używany wyłącznie w działalności, w związku z czym od wydatków z nim związanych odliczana jest połowa VAT, a kosztem jest 75% wartości wydatku. W styczniu 2019 r. podatnik poniósł następujące wydatki: zakup paliwa: 100 zł netto + 23 zł VAT zakup wycieraczek: 75 zł netto + 17,25 zł VAT polisa OC, AC i NNW. Cała wartość polisy 3500 zł, z czego AC: 1500 zł. Wartość pojazdu dla celów ubezpieczenia 160 tys. zł Kwoty odliczonego VAT oraz ujętego w KPIR kosztu przedstawia tabela. Kwota odliczonego VAT Kwota ujęta jako koszt Paliwo 23 zł *85%*50% = 9,78 zł 75% z kwoty brutto – odliczony VAT: (123 zł – 9,78 zł )*75% = 84,12 zł Wycieraczki 17,25*85%*50% = 7,33 zł 75% z kwoty brutto – odliczony VAT: (75 zł – 7,33 zł )*75% = 50,75 zł Ubezpieczenie AC – Wartość polisy proporcjonalnie do wartości pojazdu do limitu 150 tys. zł 1500 zł *150 tys. zł /160 tys. zł = 1 406,25 zł Ubezpieczenie OC, NNW Pełna wartość: 2 000 zł Przykład 8 Podatnik zwolniony z VAT od grudnia 2018 r. użytkuje w działalności pojazd osobowy niefirmowy użyczony od rodziców. Wartości poniesionych wydatków oraz ilości przejechanych km w grudniu 2018 i styczniu 2019 r. przedstawiają się następująco: r. – paliwo: 150 zł brutto r. – płyn do spryskiwaczy: 35 zł brutto ilość przejechanych km w związku z działalnością: 200 r. – paliwo: 150 zł brutto r. – żarówka: 25 zł brutto r. ubezpieczenie OC, NNW pojazdu: 1300 zł Pojemność silnika samochodu 1900 cm3, co daje stawkę za 1 km 0,8358 zł Kwoty ujęte w kosztach przedstawia tabela. Data wydatku Rodzaj wydatku Kwota w KPiR r. paliwo Wartość wydatków w grudniu: 185 zł Kwota wynikająca z ewidencji przebiegu: 200 km*0,8358 zł/km = 167,16 zł Kwota trafiająca do kosztów: 167,16 zł r. płyn do spryskiwaczy r. paliwo 75% z kwoty 150 zł = 112,50 zł r. żarówka 75% z kwoty 25 zł = 18,75 zł r. ubezpieczenie Pełna kwota: 1300 zł Użytkownicy serwisu wydatki związane z używaniem pojazdu użyczonego wprowadzają identycznie jak np. w przypadku pojazdów osobowych niefirmowych będących własnością przedsiębiorcy. Samochód osobowy wynajmowany Pojazd osobowy wynajmowany w celu jego poprawnego rozliczenia w zakresie kosztów i podatku VAT należy wprowadzić do serwisu. Sposób jego wprowadzenia zależy od roku wprowadzenia pojazdu, – w roku 2018 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + niefirmowy. W formularzu wprowadzania pojazdu w polu Typ pojazdu Użytkownik wybiera czy wprowadzany pojazd jest samochodem osobowym czy motocyklem oraz dodatkowo oznacza checkbox przy polu Czy jest wynajmowany? Schemat wprowadzenia pojazdu jest identyczny jak w przypadku pojazdu użyczonego. Poniżej widok formularza dodawania pojazdu. Po zmianie miesiąca księgowego na miesiąc z 2019 r. Użytkownik, przed zaksięgowaniem pierwszego wydatku w nowym roku wprowadza dodatkowe informacje na temat pojazdu. Użytkownik wprowadzając pojazd uzupełnia dane na temat daty zawarcia umowy oraz wartości pojazdu. W przypadku umów zawartych do końca 2018 r. uzupełnienie wartości pojazdu nie będzie wymagane. Wartość pojazdu jest niezbędna w przypadku umów zawartych od początku 2019 r. Przy tych pojazdach ma wpływ na kwoty zaksięgowanych kosztów. Ostatnim elementem przy wprowadzaniu pojazdu – w przypadku kont podatników podatku VAT – jest wprowadzenie Typu pojazdu dla wydatków. Po uzupełnieniu danych pojazdu na liście pojazdów niefirmowych jest on widoczny jako Pojazd w najmie/dzierżawie. – w roku 2019 r. Użytkownik wprowadza pojazd przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybiera opcję + w najmie. W samym formularzu dodawania pojazdu należy uzupełnić takie dane jak: nazwa, numer rejestracyjny pojazdu, pojemność silnika, a także dane dotyczące wartości pojazdu i samej umowy. W przypadku pojazdu elektrycznego oddanego do użytkowania od dnia r. konieczne jest wybranie właściwego rodzaju paliwa, oznaczenie, że pojazd ma jedynie napęd elektryczny i uzupełnienie daty dodania pojazdu do użytkowania. Ustawienie to wpłynie na to jaka część wydatków z tytułu najmu pojazdu będzie kosztem. Użytkownik uzupełnia numer umowy i datę jej zawarcia, a w przyszłości także datę zakończenia. Wprowadzając dane o wartości pojazdu należy uzupełnić informację o rodzaju dokumentu na jaki wynajmujący go nabył i cenie nabycia. Przykładowo jeśli dokumentem nabycia jest faktura wówczas wpisujemy kwotę netto z faktury zaś serwis wyliczy wartość pojazdu jako kwotę netto + połowa VAT. W przypadku kiedy nie mamy informacji o rodzaju dokumentu zakupu najlepiej jest wybrać inny dokument i wówczas ręcznie wpisać wartość pojazdu. Ta wpisana wartość będzie podstawą do ustalenia kwoty najmu jaka będzie mogła trafić do kosztów. W przypadku najmu na okres poniżej 6 miesięcy wartość tą należy ustalić na podstawie wartości pojazdu określonej dla celów ubezpieczenia. Zgodnie z interpretacją indywidualną z 15 kwietnia 2019 r. (nr w przypadku umowy najmu, leasingu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze wartość pojazdu ustalana jest na podstawie umowy i powinna być ona zgodna z wartością rynkową. Wartość znacznie odbiegająca może być uznana za próbę obejścia przepisów. W przypadku umów zawartych na okres krótszy niż 6 miesięcy wartość określamy na podstawie wartości przyjętej do celów ubezpieczenia. Jeśli w umowie ubezpieczenia wartość ta nie została określona dopuszczalne jest przyjęcie wartości najbardziej odpowiadającej wartości rynkowej pojazdu. Ostatnim elementem, który należy uzupełnić na koncie podatnika podatku VAT jest ustalenie typu pojazdu dla wydatków. Sposób jego ustawienia jest identyczny jak w przypadku pojazdu użyczonego. Sposób wprowadzenia ustawień umożliwiających pełne odliczenie VAT i ujęcie w kosztach pełnych wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu, w przypadku kiedy jest on wykorzystywany wyłącznie w ramach działalności gospodarczej opisany został tutaj. Podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich pojazdów niefirmowych, także w przypadku pojazdu wynajmowanego, jeśli na koncie Użytkownika ustawiony jest wskaźnik VAT inny niż 100% pojawi się informacja, iż wydatki związane z użytkowaniem pojazdu zostaną przypisane do sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej jednocześnie. Informacja taka pojawia się zarówno przy wprowadzaniu pojazdu do 2018 r. jak i od 2019 r. Powyższe ustawienie będzie miało wpływ na księgowanie wydatków z tytułu najmu w miesiącach księgowych począwszy od stycznia 2019 r. Podczas księgowania faktury za najem serwis automatycznie zaznacz związek wydatku jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną. Koszty użytkowania pojazdu Do końca 2018 r. przedsiębiorca w celu zaliczenia do kosztów wydatków związanych z użytkowaniem pojazdu wynajmowanego miał obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu dla celów podatku dochodowego. Od 2019 r. obowiązku tego nie ma. Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu wynajmowanego są kosztem w 75%. Szczegółowe zasady wraz z przykładami opisane są w punkcie dotyczącym kosztów użytkowania pojazdu użyczonego. Zasady ujmowania wydatków w kosztach dla obu rodzajów pojazdów są identyczne. Nie dotyczy to oczywiście samych wydatków za najem o czym informacje poniżej. Koszty wynajmu pojazdu Do końca 2018 r. przedsiębiorca miał prawo do zaliczenia w koszty pełnych wydatków związanych najmem pojazdu osobowego. Wydatki takie w odróżnieniu do pozostałych wydatków związanych z eksploatacją pojazdu nie musiały mieć pokrycia w ewidencji przebiegu pojazdu. Wydatki te nie miały bowiem charakteru eksploatacji. Ponoszone były w celu uzyskania możliwości używania pojazdu. Z początkiem 2019 r. w związku z dodaniem do art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pkt. 47a opłaty wynikające z umów najmu, dzierżawy czy innych umów o podobnym charakterze nie są kosztem w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy. Dodatkowo zgodnie z art. 23 ust. 5e – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych kwota limitu, o którym mowa w ust. 1 pkt 47a, wynosi 225 000 zł. Powyższy przepis ma zastosowanie do pojazdów oddanych do używania od dnia następującego po dniu ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem albo stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej, czyli od dnia r. Ustawodawca nie wskazał jednoznacznie co należy rozumieć przez wartość pojazdu. Wartość taka z pewnością powinna wynikać z umowy. Jedynie w przypadku umów najmu zawieranych na okres krótszy niż 6 miesięcy, zastosowano uproszczenie – a mianowicie w tym wypadku wartością pojazdu jest jego wartość przyjęta dla celów ubezpieczenia. Dodatkowo w przypadku kiedy opłaty za najem są skalkulowane w taki sposób, że obejmują one również koszty eksploatacji pojazdu – opłaty w tej części są kosztem w sposób właściwy dla wydatków związanych z eksploatacją pojazdu, czyli w 75%. Zestawienie informacji na temat możliwości zaliczenia opłat z tytułu najmu zawiera tabela. Wartość pojazdu i rok zawarcia umowy Część wydatku będąca kosztem Umowa zawarta do końca 2018 r. Całość Umowa zawarta po r. i wartość pojazdu do 150/225* tys. zł Umowa zawarta po r. i wartość pojazdu powyżej 150 tys. zł w procencie wyznaczonym przez wartość wynikającą z podzielenia kwoty 150/225 tys. przez wartość pojazdu. *dotyczy pojazdów elektrycznych W przypadku opłat za najem pojazdu nie ma możliwości, aby poprzez prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu dla celów VAT przedsiębiorca uzyskał prawo do zaksięgowania pełnej kwoty wydatku w kosztach. Ustalając datę zawarcia umowy najmu pod uwagę bierzemy faktyczną datę zawarcia umowy. Podobnie jak w przypadku leasingu, data odbioru pojazdu nie ma znaczenia. Wydatki związane z używaniem pojazdu osobowego wynajmowanego Użytkownicy wprowadzają analogicznie jak w przypadku pozostałych pojazdów, czyli przez zakładkę Pojazdy lub przez zakładkę Wydatki. Szczegółowa ścieżka została wskazana w części dotyczącej pojazdu osobowego niefirmowego. Dodatkowo w przypadku pojazdu wynajmowanego obok formularzy do wprowadzania wydatków takich jak paliwo, ubezpieczenia czy inne wydatków dostępny jest formularz do wprowadzania opłat za najem. Formularz wprowadzania najmu różni się w zależności od roku wprowadzania wydatku. do końca 2018 r. – w formularzu nie ma podziału na poszczególne elementy, od 2019 r – w formularzu wyodrębnione są dwa elementy: czynsz – opłaty za udostępnienie pojazdu w ramach umowy najmu, opłaty eksploatacyjne – opłaty związane z użytkowaniem pojazdu, którymi właściciel pojazdu obciąża przedsiębiorcę. Przykład 9 Przedsiębiorca wynajmuje od sierpnia 2018 r. pojazd osobowy o wartości 180 tys. zł Oprócz działalności opodatkowanej prowadzi działalność zwolnioną z VAT, w związku z tym ustalonym na jego koncie wskaźnik VAT dla roku 2019 wynosi 80%, wskaźnik dla roku 2018 wynosił 85%. W grudniu 2018 i styczniu 2019 r. poniósł następujące wydatki: 12/2018: zakup paliwa na kwotę 100 zł netto + 23 zł VAT 12/2018: faktura za najem na kwotę 1200 zł netto + 276 zł VAT 01/2019: faktura za najem na kwotę 1200 zł netto + 276 zł VAT 01/2019: ubezpieczenie pojazdu: 5000 zł, w tym AC w kwocie 3500 zł. Wartość pojazdu dla celów AC 160 tys. zł Dodatkowo w grudniu przedsiębiorca w związku z działalnością przejechał 500 km, co przy pojemności jego pojazdu daje stawkę za km 0,8358 zł i kwotę do rozliczenia 417,90 zł Kwoty zaksięgowanych kosztów i odliczonego VAT wyglądają następująco: Data i rodzaj wydatku Odliczenie VAT Koszt 12/2018 paliwo 23 zł *50%* 85% = 9,76 zł połowa VAT z faktury z uwzględnieniem wskaźnika VAT brutto – odliczony VAT: 123 zł – 9,76 zł = 113,24 zł Koszt ten zostanie w całości ujęty – jest to bowiem kwota niższa niż wynikająca z ewidencji przebiegu (417,90 zł) 12/2018 najem 276 zł * 50% *85% = 117,30 zł połowa VAT z faktury z uwzględnieniem wskaźnika VAT brutto – odliczony VAT: 1476 zł – 117,30 zł = 1358,70 zł Wydatek jest kosztem pomimo braku pokrycia w ewidencji przebiegu. 01/2019 najem 276 zł * 50% *80% = 110,40 zł połowa VAT z faktury z uwzględnieniem wskaźnika VAT brutto – odliczony VAT: 1476 zł – 110,40 zł = 1365,60 zł 01/2019 ubezpieczenie – AC: proporcjonalnie do wartości pojazdu określonego na polisie: 3500 zł *(150 tys. /160 tys.) = 3281,25 zł OC, NNW: w pełnej wysokości: 1500 zł Uwaga! Z tabeli wynika, że opłata za najem jaką ponosi przedsiębiorca w 2019 r. jest kosztem całości mimo, że wartość pojazdu przekracza 150 tys. zł. Jest to związane z zawarciem umowy do końca 2018 r. W przypadku: pojazdów wynajmowanych na podstawie umów zawartych po r. oraz kont na, na których wskaźnik VAT jest inny niż 100% podczas księgowania wydatków przez formularz faktury za Najem serwis automatycznie zaznacza, iż wydatek ma związek ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną jednocześnie. Użytkownik nie ma możliwości edycji tego ustawienia. W związku z powyższym Użytkownicy księgujący faktury za najem pojazdu osobowego, którzy na koncie mają ustawiony błędny wskaźnik VAT oraz w przypadku, których najem nie jest związany jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną powinno skontaktować się z BOK. Po wprowadzeniu pojazdu w najmie Użytkownik może zaznaczyć zakończenie umowy, a także jej późniejsze przedłużenie/odnowienie. W celu wprowadzenia takich informacji należy przejść do zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje, a następnie wybrać numer rejestracyjny pojazdu. Zostaną wyświetlone dane pojazdu z informacją o umowach najmu dla danego pojazdu. Po wybraniu opcji edytuj zostanie wyświetlone okno edycji umowy najmu. W nim można wprowadzić datę jej zakończenia. Z lewej strony obok numeru umowy widoczne są dwa checkboxy. Pierwszy informuje, iż umowa dla danego pojazdu jest aktualna, drugi że jest aktualna w bieżącym miesiącu księgowym. Jeśli podczas edycji danych pojazdu zostanie wprowadzona data zakończenia umowy i będzie ona wcześniejsza niż bieżący miesiąc księgowy wówczas zaznaczone powyżej checkboxy nie będą widoczne. Bez względu na to czy zostanie wpisana data zakończenia bieżącej umowy czy nie, w danych pojazdu Użytkownik może dodać kolejną umowę. Mimo tego, przed dodaniem nowej umowy należy wprowadzić datę zakończenia poprzedniej. Dodając nową umowę Użytkownik uzupełnia jej dane takie jak: numer umowy, datę rozpoczęcia, datę zakończenia (to pole może pozostać puste) oraz wartość pojazdu. Po dodaniu nowej umowy widok w danych pojazdu przedstawia się następująco: Po wprowadzeniu kolejnej umowy najmu danego pojazdu księgując wydatek przez formularz Faktury za najem Użytkownik może wybrać, której z umów dotyczy księgowany wydatek. W przypadku kiedy umowa najmu zostanie zawarta przed 2019 r. a w 2019 r. zostanie odnowiona czy też zmieniona, konieczne jest wprowadzenie informacji o zakończeniu bieżącej umowy najmu i dodania nowej. Efektem tego będzie rozliczanie faktur za najem zgodnie z zasadami obowiązującymi dla umów zawartych od 2019 r. Przykład 10 Przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia z VAT w lipcu 2018 r. wynajął samochód osobowy. Samochód ma wartość 200 tys. zł Pojazd został wprowadzony do serwisu w lipcu 2018. Użytkownik księgował faktury za najem pojazdu, jego eksploatację i prowadził ewidencję przebiegu pojazdu. 15 lutego 2019 r. podpisał aneks do umowy. W związku z tym na koncie wykonuje następujące czynności: – w miesiącu księgowym lutym 2019 r., przechodzi do zakładki Pojazdy ➡ Wszystkie operacje i wybiera numer rejestracyjny pojazdu. W danych pojazdu w części Lista umów wynajmu pojazdu wybiera opcję edycji umowy. Po uzupełnieniu daty zakończenia umowy jest ona widoczna jako zakończona, ale nadal aktywna w bieżącym miesiącu księgowym. W kolejnym kroku Użytkownik dla tego samego pojazdu dodaje nową umowę korzystając z zaznaczone wyżej opcji + dodaj nową umowę najmu tego pojazdu. W marcu otrzymał następujące faktury od wynajmującego: zaległą fakturę za wynajem pojazdu na kwotę 1200 zł netto (data wystawienia r.) bieżącą fakturę za najem pojazdu na kwotę 1300 zł netto (data wystawienia r.) Przedsiębiorca nie jest podatnikiem podatku VAT dlatego oba wydatki księguje w dacie ich wystawienia. W celu ujęcia wydatku ustawia miesiąc księgowy zgodny z datą wystawienia wydatku, a następnie przechodzi do zakładki Pojazd ➡ Wszystkie operacje i przy danym pojeździe wybiera opcję + dodaj koszt pojazdu, a następnie formularz faktury w części Najem. W formularzu w polu Umowa najmu wybiera umowę obowiązującą do oraz uzupełnia pozostałe dane wydatku. Mimo wybrania właściwej umowy, serwis rozliczy wydatek zgodnie z zasadami obowiązującymi dla umów zawartych od 2019 r. Kwota zaksięgowana w KPiR wyniesie: 1476 zł * 150 tys zł /180 tys. zł = 1230 zł W związku z tym przedsiębiorca musi odnaleźć wydatek na liście wydatków z miesiąca lutego, otworzyć go a następnie edytować. W edycji w przy polu Schemat księgowania do KPiR wybiera opcję zmień, a następnie z listy 100%. Ponieważ umowa, której dotyczy wydatek była zawarta przed 2019 r. Przedsiębiorca ma prawo do zaliczenia tego kosztu w pełnej wysokości. Po zatwierdzeniu w KPiR pojawi się pełna kwota wydatku. Fakturę wystawioną w miesiącu marcu przedsiębiorca księguje analogicznie. Tu nie będzie już konieczna późniejsza jej edycja. Samochód osobowy w leasingu Samochód osobowy używany w działalności na podstawie umowy leasingu operacyjnego Użytkownik wprowadza przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje i w części Samochód osobowy lub wprowadź samochód wybierając opcję + w leasingu. W formularzu dodawania pojazdu Użytkownik uzupełnia następujące dane: nazwa pojazdu, numer rejestracyjny pojazdu, pojemność silnika pojazdu numer umowy i data jej zawarcia rodzaj dokumentu zakupu pojazdu przez leasingodawcę oraz wartość pojazdu, wskazane w umowie leasingowej. – rodzaj paliwa – w przypadku pojazdów o napędzie wyłącznie elektrycznym, konieczne również jest oznaczenie tego faktu i wprowadzenie daty oddania pojazdu do używania. W przypadku umów zawartych przed początkiem 2019 r. Użytkownik nie wpisuje wartości pojazdu ani rodzaju dokumentu zakupu pojazdu przez leasingodawcę. Wartość pojazdu jest elementem niezbędnym dla umów zawartych lub aneksowanych od 2019 r. W ich przypadku wartość pojazdu wpływa na kwoty zaksięgowane w kosztach (o tym więcej w dalszej części tekstu). Podczas dodawania pojazdu na koncie podatnika podatku VAT prowadzący jednocześnie sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną z VAT i rozliczający się wskaźnikiem VAT, podobnie jak w przypadku pojazdu wynajmowanego, wyświetlony zostanie komunikat o tym, iż ustawiony wskaźnik będzie miał wpływ na księgowanie wydatków związanych z pojazdem. Ostatnim elementem jaki należy skonfigurować dodając pojazd – w przypadku Użytkownika będącego czynnym podatnikiem podatku VAT jest typ pojazdu dla wydatków. Kwestia ta została wyjaśniona w części dotyczącej dodawania pojazdu osobowego firmowego. Koszty użytkowania pojazdu Wydatki związane z używaniem pojazdu w leasingu ponoszone do końca 2018 r. były kosztem w całości, bez konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu w leasingu operacyjnym ponoszone od 2019 r. rozliczane są w koszach na takich samych zasadach jak wydatki dotyczące pojazdu użyczonego czy pojazdu wynajmowanego, czyli w 75%. Przedsiębiorca, używający pojazdu osobowego wyłącznie do prowadzonej działalności gospodarczej i prowadzący ewidencję przebiegu pojazdu, zgodnie z wymaganiami ustawy o VAT ma prawo od księgowania kosztów użytkowania pojazdu w leasingu w 100%. Informacje jakie ustawienia wprowadzić na koncie, aby od danego wydatku serwis odliczał pełen VAT i księgował pełną kwotę w kosztach dostępne są tutaj. Koszty leasingu Do końca 2018 r. przedsiębiorcy używający pojazdów osobowych w ramach leasingu operacyjnego nie mieli żadnych ograniczeń w zakresie kwot jakie w związku z umową leasingu mogli zaliczyć do kosztów (oczywiście o ile dany wydatek miał związek z działalnością gospodarczą). Z początkiem 2019 r. w art. 23 ust. 1 pojawił się pkt 47a. Zgodnie z nim kosztem uzyskania przychodu nie są opłaty wynikające z umowy leasingu w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w proporcji, w jakiej kwota 150 tys. zł pozostaje do wartości pojazdu będącego przedmiotem umowy. Dodatkowo zgodnie z art. 23 ust. 5e w przypadku pojazdów elektrycznych (w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych) dla pojazdów oddanych do użytkowania od dnia następującego po dniu ogłoszenia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach ze wspólnym rynkiem albo stwierdzenia przez Komisję Europejską, że przepisy te nie stanowią pomocy publicznej, czyli r. wskazany limit wynosi 225 tys. zł. Wskazany wyżej limit (150 tys lub 225 tys. zł): ma zastosowanie wyłącznie do części opłaty, która stanowi spłatę wartości samochodu osobowego – limit dotyczy wyłącznie części kapitałowej opłaty leasingowej, nie dotyczy natomiast jej części odsetkowej, obejmuje kwotę VAT, której przedsiębiorca nie odlicza, jeżeli opłata leasingowa nie skutkuje spłatą przedmiotu leasingu, czego przykładem może być opłata manipulacyjna, wówczas do opłaty tej, pomimo że wynika ona z umowy leasingu, nie stosuje się ww. ograniczenia. Zestawienie powyższych informacji zawiera tabela. Rodzaj opłaty wynikającej z umowy leasingu Umowa zawarta w 2018 r. Umowa zawarta w 2019 r. Koszt w 2018 r. Koszt w 2019 r. Spłata wartości pojazdu Pełna kwota* Pełna kwota pełna kwota w przypadku pojazdu o wartości do 150/225** tys. zł kwota ograniczona limitem w przypadku pojazdu o wartości powyżej 150/225** tys. zł Czynsz leasingowy Pełna kwota Opłaty eksploatacyjne 75% z pełnej kwoty * pełna kwota – wartość brutto w przypadku podatnika zwolnionego z VAT, a w przypadku czynnego podatnika podatku VAT – wartość brutto pomniejszona o odliczony VAT ** dla pojazdu elektrycznego Wydatki związane z użytkowaniem pojazdu w leasingu Użytkownik wprowadza – tak jak to zostało wskazane w przypadku wcześniejszych pojazdów – przez zakładkę Wydatki ➡ Dodaj wydatek w części Wydatki związane z używaniem pojazdów lub przez zakładkę Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ dodaj koszt pojazdu. Formularz wprowadzania Raty leasingu różni się w zależności od roku zawarcia umowy leasingu. w przypadku umów zawartych od końca 2018 r. w formularzu raty leasingu nie ma podziału na poszczególne elementy raty leasingowej, w przypadku umów zawartych od początku 2019 r. w formularzu raty leasingu wyodrębnione są trzy elementy: spłata wartości pojazdu – część raty leasingowej odpowiadającej spłacie wartości pojazdu leasingowanego, opłaty leasingowe – pozostałe opłaty wynikające z umowy leasingu, opłaty eksploatacyjne – opłaty związane z użytkowaniem pojazdu, którymi leasingodawca obciąża przedsiębiorcę. Wspomniana wyżej data zawarcia umowy – to faktyczna data zawarcia umowy. Nie ma tu znaczenia odbiór pojazdu. Możliwa jest sytuacja, iż umowa została zawarta do końca 2018 r. a odbiór pojazdu nastąpił już w 2019 r. Opłaty wynikające z takiej umowy są rozliczane wg zasad obowiązujących dla umów zawartych do końca 2018 r. W części opłaty leasingowe należy ując również opłaty o charakterze administracyjnym, jakimi leasingodawca obciąża leasingobiorcę np. opłata za rejestrację pojazdu czy opłata za zmianę umowy. Taki informację prezentuje Krajowa Informacja Skarbowa. Przykład 11 Przedsiębiorca (czynny podatnik podatku VAT) od lipca 2018 r. użytkuje pojazd osobowy w ramach leasingu operacyjnego. Pojazd ma wartość 180 tys. zł. Pojazd jest używany w sposób mieszany (w ramach działalności i prywatnie). Przedsiębiorca poniósł następujące wydatki: 12/2018 – rata leasingu: 2500 zł netto + 575 VAT 12/2018 – paliwo: 300 zł + 69 zł VAT 01/2019 – rata leasingu obejmująca spłatę wartości kapitału i bieżący czynsz: 2500 zł netto 01/2019 – paliwo: 150 zł + 34,50 zł VAT 01/2019 – ubezpieczenie obejmujące pełen pakiet (OC, AC i NNW) – 5,5 tys. zł, z czego AC: 4 tys. zł. Wartość pojazdu dla celów AC wskazana w polisie: 180 tys. zł. Kwoty jakie zostaną ujęte w kosztach przedstawia tabela. Data i rodzaj wydatku Odliczenie VAT Koszt 12/2018: rata leasingu 50% z kwoty 575 zł = 287,50 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 2 787,50 zł 01/2019: rata leasingu 50% z kwoty 575 zł = 287,50 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 2 787,50 zł 01/2019: paliwo 50% z kwoty 34,50 zł =17,25 zł (Kwota brutto – odliczony VAT)*75% = 167,25*75% = 125,44 zł 01/2019: ubezpieczenie – OC, NNW: 1500 zł (pełna kwota) AC: 4 tys. zł * (150 tys. zł/180 tys. zł) = 3 333,33 z Kwota wydatku z tytułu raty leasingu jaka została ujęta w kosztach z racji, tego iż umowa została zawarta jeszcze w 2018 r. nie uległa zmianie. Przedsiębiorca w kosztych ujął mniejszą kwotę z tytułu zakup paliwa, jednak w przypadku ubezpieczenia mógł skorzystać z wyższego limitu – 150 tys. zł zamiast równowartości 20 tys. EUR. W przypadku, gdyby strony umowy leasingu zawartej do końca 2018 r. po r. dokonały zmiany umowy leasingu czy też ją odnowiły wówczas umowa taka w zakresie kosztów leasingu byłby rozliczana wg zasad obowiązujących od 2019 r. W takim wypadku w serwisie konieczne jest: ukrycie bieżącego pojazdu na liście pojazdów niefirmowych, ponowne dodanie pojazdu leasingowanego. Dodając ponownie pojazd w leasingu jako datę zawarcia umowy należy podać datę jej zmiany/odnowienia. Przykład 12 Przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia z VAT zawarł w styczniu 2019 r. umowę leasingu. Dotyczy ona pojazdu osobowego (innego niż elektryczny) o wartości 230 tys. zł. W styczniu przedsiębiorca dokonał wpłaty opłaty wstępnej w wartości 10 tys. zł brutto oraz zakupił do pojazdu paliwo na kwotę 300 zł brutto. Podatnik zakłada możliwość użycia pojazdu również w celach prywatnych. Wniesiona opłata wstępna – jako, że dotyczy spłaty wartości pojazdu podlega limitowaniu w uwzględnieniem wartości pojazdu. Kwota jaką podatnik ujmie w kosztach wynosi 6 521,74 zł (150 tys. zł/230 tys. zł * 10 tys. zł). Wydatek z tytułu zakupu paliwa zostanie ujęty w kosztach w kwocie 225 zł (300 zł * 75%). Przykład 13 Przedsiębiorca – czynny podatnik podatku VAT, oprócz działalności opodatkowanej prowadzi także sprzedaż zwolnioną z VAT. Wskaźnik VAT właściwy dla roku 2019 wynosi 93%. W styczniu 2019 r. zawarł umowę leasingu operacyjnego pojazdu osobowego (innego niż elektryczny). Wartość pojazdu wynikająca z umowy 200 tys. zł. Pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w ramach działalności gospodarczej. Podatnik dokonał zgłoszenia pojazdu na VAT-26 oraz spełnia pozostałe warunki pełnego odliczenia VAT oraz księgowania kosztu. W styczniu i lutym poniesione zostały następujące wydatki związane z pojazdem: opłata wstępna – 13 tys. zł netto + 2 990 zł VAT paliwo – 250 zł netto + 57,50 zł VAT rata leasingowa obejmuje: spłatę pojazdu: 2000 zł netto czynsz leasingowy: 200 zł netto opłata serwisowa: 100 zł netto ubezpieczenie pojazdu: AC, GAP, NNW i OC. cena AC i GAP: 4500 zł. wartość pojazdu określona na polisie 200 tys. zł NNW i OC: 1700 zł Kwoty kosztów, odliczonego VAT jakie w swojej ewidencji ujmie przedsiębiorca przedstawia tabela. Rodzaj wydatku Odliczenie VAT Koszt Opłata wstępna 2 990 zł * 93% = 2780,70 zł Kwota brutto – odliczony VAT z uwzględnieniem limitu 150 tys. zł 13 209,30 zł *(150 tys./200 tys. zł) = 9 906,98 zł Paliwo 57,50 zł * 93% = 53,48 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 254,02 zł Rata – spłata wartości pojazdu 460 zł *93% = 427,80 zł Kwota brutto – odliczony VAT z uwzględnieniem limitu 150 tys. zł 2 032,20 zł *(150/200) = 1524,15 zł Rata – czynsz 46 zł * 93% = 42,78 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 203,22 zł Rata – opłata serwisowa 23 zł * 93% = 21,39 zł Kwota brutto – odliczony VAT: 101,61 zł Ubezpieczenie: AC i GAP – Kwota z polisy z uwzględnieniem limitu 150 tys. zł 4500 zł * (150 tys. /200 ty.) = 3 375 zł Ubezpieczenie: NNW i OC – Pełna kwota: 1700 zł Przedsiębiorca dzięki temu, iż używa pojazdu wyłączenie w działalności zyskał możliwość zaliczenia do kosztów pełnej kwoty raty w części opłaty eksploatacyjnej oraz pełnej kwoty pozostałych wydatków eksploatacyjnych. Wykorzystywanie pojazdu wyłącznie w działalności nie wpłynęło na kwotę kosztu w przypadku wydatków takich jak spłata wartości pojazdu i ubezpieczenie pojazdu. W przypadku: pojazdów używanych na podstawie umów leasingu zawartych po r. kont, na których wskaźnik VAT jest inny niż 100% podczas księgowania wydatków przez formularz faktury za Ratę leasingu serwis automatycznie zaznacza, iż wydatek ma związek ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną jednocześnie. Użytkownik nie ma możliwości tego ustawienia podczas księgowania wydatku. W związku z powyższym Użytkownicy księgujący faktury za ratę leasingu pojazdu osobowego, którzy na koncie mają ustawiony błędny wskaźnik VAT oraz w przypadku, których leasing nie jest związany jednocześnie ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną po zatwierdzeniu zaksięgowanej faktury za ratę leasingu powinni odnaleźć ujęty dokument w zakładce Wydatki -> Lista wydatków, a następnie w edycji zmienić oznaczenie w części Wydatek związany ze:. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż po zatwierdzeniu kwoty pisywane do poszczególnych części formularza Raty leasingu, na liście wydatków widoczne są jako osobne pozycje. Edycji należy dokonać odrębnie dla każdej z nich. Samochód osobowy pracownika Artykuł 23 ust. 1 pkt 36 ustawy o PIT wskazuje kiedy pracownik ma obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, tak by pracodawca na jej podstawie mógł dokonać wypłaty oraz zaliczyć poniesiony wydatek jako koszt prowadzenia firmy. W serwisie z początkiem roku 2019 r. pojawiła się możliwość prowadzenia pojazdu będącego własnością pracownika, a użytkowanego przez niego w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności. Pojazd taki należy wprowadzić w zakładce Pojazdy ➡ Wszystkie operacje ➡ + dodaj pojazd, a następnie w części Samochód osobowy ➡ lub wprowadź samochód wybrać opcję + niefirmowy (pracownika). Na formularzu dodawania pojazdu Użytkownik wprowadza dane pojazdu takie jak: nazwa, numer rejestracyjny pojazdu, pojemność silnika. Dodatkowo może z listy wybrać pracownika, który jest właścicielem pojazdu. Dodany pojazd jest widoczny na liście pojazdów w części Pojazdy niefirmowe z oznaczeniem w typie Pojazd pracownika. W przypadku pojazdu będącego własnością pracownika nie ma możliwości księgowania wydatków przez jego rozliczenie. Dodanie pojazdu służy jedynie prowadzeniu ewidencji przebiegu pojazdu. W zakładce Pojazdy ➡ Wszystkie operacje po przejściu do rozliczeń pojazdu pojawi się opcja dodawania kolejnych pozycji ewidencji przebiegu pojazdu oraz możliwość jej importu z pliku w formacie csv. Poniżej widoczne będą już wprowadzone pozycje ewidencji przebiegu z danego miesiąca. Wprowadzone pozycje ewidencji Użytkownik może edytować, a także wydrukować w formacie html lub pdf (zaznaczona na powyższym obrazie opcja wydrukuj). Dane wprowadzone do ewidencji przebiegu za dany miesiąc nie są w automatyczny sposób uwzględniane w rozliczeniu z pracownikiem. Użytkownik uwzględnia kwoty wynikające z ewidencji przebiegu ręcznie podczas wyliczania wynagrodzenia pracownika. Autor: Katarzyna Kisiel – Jednostki gospodarcze podczas swojej działalności gospodarczej nabywają materiały, towary i usługi, aby realizować cele, do jakich zostały powołane, tj. prowadzić działalność produkcyjną, usługową lub handlową. 1. Zakupy materiałów, towarów i usług w rachunkowości W myśl zapisów ustawy o rachunkowości materiały i towary to rzeczowe aktywa obrotowe. Rozumie się przez to materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, półprodukty oraz towary nabyte w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym. Nabywane materiały, towary i usługi mogą być zużyte zaraz po ich nabyciu lub w okresach późniejszych. Od sposobu ich zużycia zależy sposób ewidencji i wyceny, który określany jest w dokumentacji opisującej zasady rachunkowości (polityce rachunkowości). Jednostki mogą bowiem ewidencjonować materiały i towary za pośrednictwem magazynów lub zrezygnować z ewidencji magazynowej, stosując uproszczenia. Materiały Materiały to rzeczowe składniki, nabywane przez jednostkę z przeznaczeniem do zużycia jako surowce do produkcji, do wykonywania usług lub budowy nowych obiektów. Można je przeznaczyć także do zużycia na cele ogólnogospodarcze, reklamy itp. Materiały występują w podmiotach gospodarczych pod różną postacią i dzielimy je na kilka grup rodzajowych: ● materiały podstawowe - to materiały zużywane w procesie produkcji wyrobów gotowych w postaci surowców i półfabrykatów oraz opakowania bezpośrednie, ● materiały pomocnicze - to materiały nadające produkowanym wyrobom określoną cechę, np. kolor. Mogą to być np. narzędzia, środki czystości, materiały biurowe, ● paliwo zużywane na cele technologiczne, transportowe, opałowe - np. węgiel, koks, brykiety, olej napędowy, benzyna, gaz, ● części zamienne do maszyn i urządzeń zużywane w czasie remontów i konserwacji, a także opakowania niezwiązane bezpośrednio z wyrobami gotowymi, ● odpady użytkowe, które zostały przyjęte do magazynu - np. złom. Bieżąca wycena materiałów W myśl zapisów ustawy o rachunkowości materiały mogą być ujmowane w księgach rachunkowych według: 1) cen nabycia (zmiennej ceny ewidencyjnej) - generalna zasada, 2) cen zakupu (zmiennej ceny ewidencyjnej) - tylko jeżeli nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki, 3) stałej ceny ewidencyjnej - ceny ustalonej samodzielnie przez jednostkę, z uwzględnieniem różnic między tą ceną a rzeczywistą ceną ich nabycia albo zakupu, albo kosztami wytworzenia. Cena nabycia to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Natomiast za cenę zakupu przyjmuje się kwotę należną sprzedającemu, bez podlegającego odliczeniu VAT, a w przypadku importu powiększoną o obciążenia o charakterze publicznoprawnym. Zatem w przypadku wyceny materiałów w cenach zakupu koszty zakupu odpisywane są w całości na bieżąco w koszty w okresie ich poniesienia. Schemat 1. Cena stosowana do ewidencji materiałów w księgach rachunkowych Warto zwrócić uwagę na to, że cena zakupu może być stosowana wtedy, gdy nie zniekształca wartości aktywów i wyniku finansowego. Ten warunek nie będzie spełniony w przypadku, gdy koszty zakupu są wysokie i kształtują się na zmiennym poziomie w danym okresie sprawozdawczym. Wówczas wycena materiałów według ceny zakupu doprowadza do zniekształcenia aktywów i wyniku finansowego. UWAGA Wycena materiałów wg ceny zakupu jest możliwa tylko wtedy, gdy nie zniekształca wartości aktywów i wyniku finansowego. Dlatego, aby uniknąć zniekształcenia aktywów i wyniku finansowego, koszty zakupu, które nie powiększają wartości składników aktywów, należy: ● aktywować jako koszty dotyczące przyszłych okresów, ● zaliczyć bezpośrednio w koszty bieżącego okresu. Aktywowanie kosztów jest ważne w przypadku: ● ponoszenia znaczących kwot kosztów zakupu, ● kosztów wykazujących duże wahania w różnych okresach czasu. PRZYKŁAD 1 Ewidencja materiałów według cen zakupu Jednostka zakupiła materiały z przeznaczeniem do zużycia w procesie produkcji. Faktura wystawiona za zakupione materiały obejmowała także koszty transportu. Łączna wartość faktury opiewała na kwotę brutto w wysokości 63 960 zł, w tym: - wartość netto materiału: 50 000 zł, - usługa transportu: 2000 zł, - VAT naliczony podlegający odliczeniu: 11 960 zł. Jednostka prowadzi ewidencję materiałów według cen zakupu. Koszty zakupu odpisuje bezpośrednio w koszty działalności operacyjnej. Ewidencję kosztów jednostka prowadzi na kontach zespołu 4 i 5. Ewidencja księgowa: 1. Faktura dokumentująca zakup materiałów: Wn "Rozliczenie zakupu" 50 000 Wn "Usługi obce" 2 000 Wn "VAT naliczony" 11 960 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 63 960 2. Księgowanie równoległe (usługa transportu): Wn "Koszty zakupu" 2 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 2 000 3. Przyjęcie materiałów do magazynu według ceny zakupu (dokumentem Pz): Wn "Materiały" 50 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 50 000 PRZYKŁAD 2 Ewidencja materiałów według cen nabycia Jednostka zakupiła materiały z przeznaczeniem do zużycia w procesie produkcji. Faktura wystawiona za zakupione materiały obejmowała także koszty transportu. Łączna wartość faktury opiewała na kwotę brutto w wysokości 67 650 zł, w tym: - wartość netto materiału: 40 000 zł, - usługa transportu: 15 000 zł, - VAT naliczony podlegający odliczeniu: 12 650 zł. Jednostka prowadzi ewidencję: ● materiałów - według ceny nabycia, ● kosztów - na kontach zespołu 4 i 5. Ewidencja księgowa: 1. Faktura dokumentująca zakup materiałów: Wn " Rozliczenie zakupu" 55 000 Wn "VAT naliczony" 12 650 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 67 650 2. Przyjęcie materiałów do magazynu według ceny nabycia (dokumentem Pz) Wn "Materiały" 55 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 55 000 Kryteriami wyceny materiałów według przyjętego sposobu wyceny przychodu i rozchodu materiałów są ● zmienne ceny ewidencyjne (ceny zakupu lub ceny nabycia), ● stałe ceny ewidencyjne. Przy systemie zmiennych cen ewidencyjnych przychody materiałów należy wyceniać według rzeczywistych cen zakup lub nabycia wykazanych na fakturach wystawionych przez dostawców. Wyceny tej dokonuje się przy zakupach dokonywanych od różnych dostawców, w różnym czasie i po różnych cenach. Natomiast przy systemie stałych cen ewidencyjnych przychody i rozchody materiałów ewidencjonowane są według cen nie zmieniających się w ciągu dłuższego czasu. Dlatego w celu uzyskania rzeczywistej wartości rozchodu materiałów niezbędne jest: ● obliczenie wskaźnika narzutu odchyleń od cen ewidencyjnych, ● obliczenie kwoty narzutu odchyleń od cen ewidencyjnych przypadające na poszczególne kierunki rozchodów materiałów i zapas końcowy. Tabela 1. Przykładowe tytuły powstania odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów Lp. Odchylenia dotyczące zapasu materiałów Odchylenia korygujące wartość ewidencyjną materiałów rozchodowanych z magazynu do poziomu cen zakupu lub nabycia 1. Od zakupionych materiałów przyjętych do magazynu Od materiałów sprzedanych 2. Od materiałów przyjętych z przerobu Od materiałów zużytych do produkcji wyrobów lub przy świadczeniu usług, lub zużytych na potrzeby jednostki 3. Od materiałów objętych obniżką cen Od materiałów zużytych lub wydanych nieodpłatnie na inne cele niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, np. wydanych jako darowizny 4. Od materiałów wydanych na potrzeby budowy lub ulepszenia środków trwałych Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów powstają w wyniku różnic między rzeczywistymi cenami zakupu lub nabycia a cenami przyjętymi do ewidencji zapasów materiałów. Odchylenia ta ewidencjonuje się na koncie "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów". Konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych" służy więc do ewidencji różnic: ● między rzeczywistymi cenami zakupu lub nabycia a cenami przyjętymi do ewidencji zapasów, ● wynikających z aktualizacji wyceny materiałów i towarów do poziomu cen sprzedaży netto niższych od stosowanych cen ewidencyjnych, wymaganej na dzień bilansowy, ● wynikających ze zmiany cen ewidencyjnych, ● spowodowanych trwałą utratą wartości materiałów i towarów. Jeśli konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych" wykazuje saldo: ● debetowe - oznacza to, że do ewidencji zapasów w momencie ich przyjęcia przyjęto ceny niższe od rzeczywistej ceny zakupu lub nabycia, ● kredytowe - oznacza to, że do ewidencji zapasów w momencie ich przyjęcia przyjęto ceny wyższe od rzeczywistej ceny zakupu lub nabycia. Odchylenia powinny być rozliczane w określonych okresach uzależnionych od wahań stanów zapasów materiałów oraz wielkości odchyleń od ich cen ewidencyjnych. Schemat 2. Sposoby rozliczania odchyleń od cen ewidencyjnych zapasów materiałów Wskaźnik odchyleń przeciętnych (Wo), za pomocą którego rozlicza się proporcjonalnie odchylenia od cen ewidencyjnych na część przypadającą na zapas i rozchód materiałów i towarów, należy obliczać według poniższego wzoru (znaki literowe nadane przez autora): Wo = (O × 100) : (Z + R) gdzie: Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych, O - odchylenia od cen ewidencyjnych - za dany okres sprawozdawczy oraz podlegający rozliczeniu stanem tych odchyleń na początek tego okresu sprawozdawczego, Z - ustalona na koniec okresu sprawozdawczego wartość zapasów w cenach ewidencyjnych, R - rozchód zapasów za okres sprawozdawczy ustalony w cenach ewidencyjnych lub Wo = (Opo + Obo) × 100 : (Zpo + Zbo) gdzie: Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych, Opo - odchylenia od cen ewidencyjnych początkowego okresu - na początek okresu sprawozdawczego, Obo - odchylenia od cen ewidencyjnych bieżącego okresu - dotyczące zakupu w bieżącym okresie, Zpo - wartość zapasów w cenach ewidencyjnych - ustalona na początek okresu sprawozdawczego, Zbo - wartość zapasów w cenach ewidencyjnych - dotycząca zapasu zakupionego w bieżącym okresie. Za pomocą wskaźnika odchyleń przeciętnych (Wo) oblicza się: ● odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na rozchód towarów lub materiałów (Oce): Oce = (R × Wo) : 100 gdzie: Oce - odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na rozchód towarów lub materiałów, R - rozchód zapasów za okres sprawozdawczy ustalony w cenach ewidencyjnych, Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych. ● odchylenia od cen ewidencyjnych, przypadające na zapasy towarów lub materiałów (Oz): Oz = (Z × Wo) : 100 lub Oz = (O - Oce) gdzie: Oz - odchylenia od cen ewidencyjnych, przypadające na zapasy towarów lub materiałów Z - ustalona na koniec okresu sprawozdawczego wartość zapasów w cenach ewidencyjnych, Wo - wskaźnik odchyleń przeciętnych. Oce - odchylenia od cen ewidencyjnych przypadające na rozchód towarów lub materiałów. Najpóźniej na koniec każdego roku obrotowego odchylenia od cen ewidencyjnych powinny zostać zweryfikowane. Na saldzie powinny pozostać tylko odchylenia stanowiące rzeczywiste różnice między ceną ewidencyjną a rzeczywistą ceną zakupu (nabycia) materiałów lub towarów pozostających w zapasie. PRZYKŁAD 3 Jednostka "LUX" posiada w swoich księgach następujące salda: Tabela 2. Salda w księgach jednostki "LUX" Rodzaj salda Wartość Zapas początkowy materiałów (Sp.) - Zpo 200 000 zł Zapas materiałów zakupiony w bieżącym miesiącu - Zbo 180 000 zł Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Wn) przypadające na zapas początkowy (Sp.) - Opo 2 200 zł Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Wn) dotyczące zakupu w bieżącym miesiącu - Obo 5 400 zł Rozchód materiałów bezpośrednich w bieżącym miesiącu - R 120 000 zł Ustalenia: 1. Wskaźnik narzutu odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów: Wo = (2200 zł + 5400 zł) : (200 000 zł + 180 000) × 100 = 2% 2. Narzut odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów przypadający na: - rozchód materiałów: Oce = 120 000 zł × 2% = 2400 zł - zapas końcowy materiałów: Oz = (200 000 zł + 180 000 zł - 120 000 zł) × 2% = 260 000 zł × 2% = 5200 zł Ewidencja księgowa (w bieżącym miesiącu): 1. Przyjęcie do magazynu materiałów: Wn "Materiały" 180 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 180 000 2. Zaewidencjonowanie odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów: Wn "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" 5 400 Ma "Rozliczenie zakupu" 5 400 3. Rozchód materiałów z magazynu do zużycia: Wn "Zużycie materiałów" 120 000 Ma "Materiały" 120 000 4. Przeniesienie kosztów na konto zespołu 5 - dotyczące działalności podstawowej (dot. Wn "Koszty działalności podstawowej" 120 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 120 000 5. Proporcjonalne przeksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych dotyczących rozchodu materiałów: Wn "Zużycie materiałów" 2 400 Ma "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" 2 400 6. Przeniesienie odchyleń od cen ewidencyjnych na konto zespołu 5 - dotyczące działalności podstawowej (dot. poz. 5): Wn "Koszty działalności podstawowej" 2 400 Ma "Rozliczenie kosztów" 2 400 Na koniec okresu sprawozdawczego ustalono: 1. Saldo materiałów, tj.: (200 000 zł + 180 000 zł - 120 000 zł) = 260 000 zł; 2. Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (Wn), tj.: (2200 zł + 5400 zł - 2400 zł) = 5200 zł; 3. Rzeczywistą wartość zapasów materiałów, tj.: (260 000 zł + 5200 zł) = 265 200 zł. Ewidencja materiałów Zakup materiałów ewidencjonowany jest na koncie "Materiały". Ewidencja ta może być prowadzona metodą: ● ilościowo-wartościową, ● ilościową, ● wartościową, ● bezpośredniego odpisywania wartości materiałów w koszty na dzień ich zakupu. Schemat 3. Metody prowadzenia ksiąg pomocniczych dla rzeczowych składników aktywów obrotowych Tabela 3. Charakterystyka metod prowadzenia ksiąg pomocniczych dla rzeczowych składników aktywów obrotowych Rodzaj ewidencji Charakterystyka Ewidencja ilościowo-wartościowa Ujmuje się w niej obroty i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych dla każdego składnika. Ewidencja ilościowa obrotów i stanów Prowadzona jest wyłącznie w jednostkach naturalnych dla poszczególnych składników lub ich jednorodnych grup. Wartość stanu należy wyceniać przynajmniej na koniec okresu sprawozdawczego, za który następują rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego, dokonane na podstawie danych rzeczywistych. Ewidencja wartościowa obrotów i stanów Objęte nią są materiały oraz opakowania. Ewidencja ta prowadzona jest przez punkty obrotu detalicznego lub miejsca składowania, której przedmiotem zapisów są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu. Odpisywanie w koszty wartości materiałów na dzień ich zakupu Połączone jest ono z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy. Ewidencja zakupu i rozchodu materiałów składowanych w magazynie Jeśli jednostka podejmie decyzję, że materiały objęte są ewidencją księgową podczas składowania w magazynie, to wartość tych materiałów na dzień ich zakupu ujmuje na koncie "Materiały" (na podstawie dokumentu od dostawcy). Dopiero w momencie rozchodu tych materiałów odnosi ich wartość w koszty. Do ewidencji procesu zakupu można wykorzystać konto "Rozliczenie zakupu". Jednostki nie mają ustawowego obowiązku stosowania tego konta. Samodzielnie decydują o jego prowadzeniu. Jednak podejmując decyzję o wprowadzeniu konta "Rozliczenie zakupu", w zakładowym planie kont powinien znaleźć się odpowiedni zapis określający do jakich transakcji będzie ono używane. W praktyce przyjęło się, że konto "Rozliczenie zakupu" można stosować do księgowania zakupu zarówno materiałów, jak i towarów, ale także do rozliczania zakupionych środków trwałych bądź usług. Prowadzenie konta dotyczącego rozliczania zakupu materiałów pozwala na ustalenie: ● zgodności ilościowej i jakościowej zafakturowanych materiałów i towarów w stosunku do ilości i jakości stwierdzonej przy dostawie, ● poprawności naliczania cen, marż i upustów, ● kwot naliczonego podatku VAT, ● kwot wynikających z cła i podatku akcyzowego, ● kosztów zakupu, ● ewentualnych niedoborów lub nadwyżek, ● stanu materiałów lub towarów w drodze - gdy jest faktura od dostawcy, a nie nastąpiło przyjęcie do magazynu, ● stanu dostaw niefakturowanych - gdy było przyjęcie do magazynu, a nie ma faktury, ● różnicy między rzeczywistą ceną zakupu a stałą ceną ewidencyjną. Możliwe są dwa warianty zastosowania konta "Rozliczenie zakupu": 1) księgowanie na tym koncie wszystkich operacji zakupu materiałów (lub towarów), 2) księgowanie na tym koncie tylko tych operacji zakupu materiałów (lub towarów), w których stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi z faktur od dostawców a dowodami przyjęcia dostawy (Pz), a także dostaw niefakturowanych oraz dostaw w drodze. Zazwyczaj zakup materiałów (także towarów) księgowany jest w następujących operacjach gospodarczych: ● zakup na podstawie faktury VAT, ● dostawa i przyjęcie do magazynu na podstawie dokumentu Pz. Po zakończeniu okresu sprawozdawczego na koncie "Rozliczenie zakupu" należy ustalić następujące wielkości: ● materiały/towary w drodze - saldo Wn konta "Rozliczenie zakupu" oznacza, że do końca okresu sprawozdawczego nie otrzymano dostawy materiałów lub towarów (nie było przyjęcia do magazyn). Wartość tego salda wykazujemy w aktywach bilansu, ● dostawy niefakturowane - saldo Ma konta "Rozliczenie zakupu" oznacza, że do końca okresu sprawozdawczego jednostka nie otrzymała faktury od dostawcy za przyjęte do magazynu towary lub materiały. Wartość tego salda wykazujemy w pasywach bilansu jako zobowiązanie. W jednostkach, które rozliczają koszty na kontach zespołu 4 i 5 zakup i przekazanie materiałów do zużycia ewidencjonuje się następująco: 1. Zakup materiałów na podstawie faktury VAT: Wn "Rozliczenie zakupu", Wn "VAT naliczony", Ma "Rozrachunki z dostawcami". 2. Przyjęcie materiałów do magazynu (na podstawie Pz): Wn "Materiały", Ma "Rozliczenie zakupu". 3. Wydanie materiałów z magazynu (na podstawie Rw): Wn "Zużycie materiałów", Ma "Materiały". 4. Przeniesienie wartości materiałów na konto zespołu 5: Wn "Koszty działalności podstawowej", Ma "Rozliczenie kosztów". Jak wcześniej wspomniano bieżąca ewidencja zakupu materiałów może być oparta na: ● rzeczywistych cenach zakupu (nabycia), ● stałych cenach ewidencyjnych (art. 34 ust. 2 uor). Jeśli jednostka prowadzi ewidencję przychodu materiałów w stałych cenach ewidencyjnych, to ewidencja ich rozchodu też jest prowadzona na poziomie stałych cen ewidencyjnych. Przyjmując za ceny ewidencyjne materiałów stałe ceny ewidencyjne różniące się od rzeczywistych cen nabycia (zakupu), należy równocześnie wskazać sposób ewidencji i rozliczenia odchyleń od cen ewidencyjnych zapasów. Natomiast w przypadku gdy materiały są wyceniane według cen rzeczywistych (nabycia lub zakupu), do ewidencji rozchodu również należy przyjąć te ceny. Wówczas rozchód materiałów wycenia się według jednej z poniższych metod określonych w ustawy o rachunkowości, tj.: ● według cen przeciętnych, tj. ustalonych w wysokości średniej ważonej cen (kosztów) danego składnika aktywów, ● przyjmując, że rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników aktywów, które jednostka najwcześniej nabyła (wytworzyła) - tzw. metoda FIFO, ● przyjmując, że rozchód składników aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników, które jednostka najpóźniej nabyła (wytworzyła) - tzw. metoda LIFO, ● w drodze szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen (kosztów) tych składników aktywów, które dotyczą ściśle określonych przedsięwzięć, niezależnie od daty ich zakupu lub wytworzenia. UWAGA Zasada wyceny materiałów musi być opisana w polityce rachunkowości i konsekwentnie stosowana. PRZYKŁAD 4 Jednostka "ESKA" zakupiła 200 szt. materiałów podstawowych do produkcji wyrobów w cenie 40 zł/szt., co udokumentowane zostało fakturą zawierającą następujące dane: a) wartość netto: 8000 zł, b) podatek VAT: 1840 zł, c) wartość brutto: 9840 zł. W danym okresie do produkcji wydano 160 szt. materiałów o wartości 6400 zł. Jednostka prowadzi ewidencję materiałów według cen zakupu. Do ewidencji kosztów działalności operacyjnej jednostka stosuje konta zespołu 4 i 5. Ewidencja księgowa: 1. Faktura VAT dokumentująca zakup materiałów podstawowych: Wn "Rozliczenie zakupu" 8 000 Wn "VAT naliczony" 1 840 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 9 840 2. Pz - przyjęcie materiałów do magazynu: (200 szt. × 40 zł/szt.) = 8000 zł Wn "Materiały" 8 000 Ma "Rozliczenie zakupu" 8 000 3. Rw - wydanie materiałów do produkcji: (160 szt. × 40 zł/szt.) = 6400 zł Wn "Zużycie materiałów" 6 400 Ma "Materiały" 6 400 4. Przeniesienie wartości materiałów na konto zespołu 5: Wn "Koszty działalności podstawowej" 6 400 Ma "Rozliczenie kosztów" 6 400 Ewidencja zakupu materiałów bezpośrednio odpisywanych w koszty Ustawa o rachunkowości (dalej: uor) dopuszcza możliwość odpisania w koszty wartości materiałów w momencie ich zakupu połączone z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy (jest to także uzależnione od sposobu obliczania wysokości zaliczek na podatek dochodowy). Z przepisów ustawy o rachunkowości nie wynika jednak, jak często należy dokonywać korekty kosztów o wartość stanu zapasów. Wiadomo tylko, że należy jej dokonać nie później niż na dzień bilansowy. Korekty kosztów o wartość stanu materiałów odpisanych w koszty w momencie zakupu mają też wpływ na wysokość zaliczki na podatek dochodowy. UWAGA Zapas materiałów odpisywanych bezpośrednio w koszty nie jest objęty ewidencją bilansową w księgach rachunkowych. Dopiero najpóźniej na dzień bilansowy następuje wycena zapasów materiałów i odpowiednia korekta kosztów. Wynika to z art. 17 ust. 2 pkt 4 uro, zgodnie z którym kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość poszczególnych grup rzeczowych składników aktywów obrotowych posiadanych przez jednostkę, może podjąć decyzję o odpisywaniu w koszty: ● wartości materiałów i towarów - na dzień ich zakupu, ● produktów gotowych - w momencie ich wytworzenia, - połączonym z ustalaniem stanu tych składników aktywów i ich wyceną oraz korektą kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy. Oznacza to, że dla celów bilansowych wystarczające jest, aby dokonywać korekty kosztów o wartość niesprzedanych i niezużytych składników aktywów obrotowych raz na koniec roku obrotowego. Mimo braku zapisów ustawowych, w celu prawidłowego ustalenia wyniku finansowego jednostka powinna jednak dokonywać korekty kosztów o stan zapasów na koniec każdego okresu sprawozdawczego (np. miesiąca bądź kwartału). W księgach rachunkowych operacje związane z zakupem materiałów i odpisywaniem ich wartości w koszty w momencie zakupu oraz korektę kosztów na dzień bilansowy ujmuje się w następujący sposób: 1. Zakup materiałów na podstawie faktury VAT: Wn "Koszty według rodzajów" w analityce "Zużycie materiałów", Wn "VAT naliczony", Ma "Rozrachunki z dostawcami", równolegle Wn "Koszty działalności podstawowej", Ma "Rozliczenie kosztów". 2. Korekta kosztów o wartość pozostałych materiałów, nie później niż na dzień bilansowy lub co najmniej zgodnie z częstotliwością obliczania zaliczek na podatek dochodowy Wn "Materiały", Ma "Koszty według rodzajów" w analityce "Zużycie materiałów", równolegle Wn "Rozliczenie kosztów", Ma "Koszty działalności podstawowej". Na początku następnego okresu sprawozdawczego lub bezpośrednio przed ustaleniem nowego stanu (towarów czy materiałów) oraz jego wyceny należy dokonać odwrócenia dokonanej na koniec poprzedniego okresu korekty kosztów i wartości materiałów. Można tę operację wykonać na początku następnego okresu sprawozdawczego poprzez ponowne zarachowanie w koszty wartości materiałów z odwrotnym zapisem. PRZYKŁAD 5 Jednostka "Max" ewidencjonuje wartość kupionych i wytworzonych składników aktywów obrotowych bezpośrednio w koszty. Do ewidencji kosztów stosuje zespoły kont 4 i 5. Za dziewięć miesięcy 2016 r. (od stycznia do września) jednostka zaewidencjonowała bezpośrednio w koszty materiały o wartości 1 000 000 zł. Stan magazynowy jednostki - na podstawie spisu z natury - przedstawia tabela 4. Tabela 4. Stan magazynu Lp. Rodzaj zapasu Stan na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego (31 sierpnia 2016 r.) Stan na koniec bieżącego okresu sprawozdawczego (30 września 2016 r.) 1. Materiały 200 000 160 000 Razem 200 000 160 000 Jednostka przyjęła, że rozliczenie w ciężar kosztów wartości ustalonej na koniec poprzedniego okresu następuje na początku następnego okresu sprawozdawczego. Ewidencja księgowa: I) w bieżącym okresie sprawozdawczym 1. Zakup materiałów - odpisanie w koszty wartości materiałów w dniu ich zakupu: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Zużycie materiałów" 1 000 000 Wn "VAT naliczony" 230 000 Ma "Rozrachunki z dostawcami" 1 230 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn Konta zespołu 5 1 000 000 zł Ma "Rozliczenie kosztów" 1 000 000 zł Korekta kosztów o wartość stanu zapasów dokonywane na koniec okresu sprawozdawczego: 2. Wartość materiałów nieprzekazanych do zużycia - rozliczenie na 1 września 2016 r. według stanu zapasów na 31 sierpnia 2016 r.: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Zużycie materiałów" 200 000 Ma "Materiały" 200 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn Konta zespołu 5 200 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 200 000 3. Wartość materiałów nieprzekazanych do zużycia - stan na 30 września 2016 r.: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Materiały" 160 000 Ma "Zużycie materiałów" 160 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn "Rozliczenie kosztów" 160 000 Ma Konta zespołu 5 160 000 II) w kolejnym okresie sprawozdawczym 4. Odwrócenie (w kolejnym okresie sprawozdawczym) korekty kosztów o wartość stanu zapasów dokonywanego na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego: a) w układzie rodzajowym - na kontach zespołu 4 Wn "Zużycie materiałów" 160 000 Ma "Materiały" 160 000 b) w układzie kalkulacyjnym - na kontach zespołu 5 Wn Konta zespołu 5 160 000 Ma "Rozliczenie kosztów" 160 000 W bieżącym okresie sprawozdawczym W kolejnym okresie sprawozdawczym Jak wynika z art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnicy zobowiązani są wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy: ● za okresy miesięczne - w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni - w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące, ● za okresy kwartalne - w terminie do 20 dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który zaliczka jest wpłacana - w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie kwartały, ● w formie uproszczonej - w termie do 20 dnia każdego miesiąca, w wysokości 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu złożonym w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. Jeżeli w tym zeznaniu podatnicy nie wykazali podatku należnego, mogą wpłacać zaliczki miesięczne w wysokości 1/12 podatku należnego wynikającego z zeznania złożonego w roku poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata. Jeśli również w tym roku podatnicy nie wykazali podatku należnego, to nie są możliwe wpłaty zaliczek w uproszczonej formie. Dla celów bilansowych wystarczające jest, aby przeprowadzanie spisu z natury zapasów odbywało się na dzień bilansowy, bez konieczności dokonywania ich inwentaryzacji w trakcie roku obrotowego. Jednak w świetle aktualnego stanowiska organów podatkowych podatnik, który dla celów bilansowych zaliczył wydatki na zakup materiałów (towarów) w koszty na dzień ich zakupu, powinien dokonywać inwentaryzacji zapasów tych materiałów (także towarów) na koniec każdego okresu sprawozdawczego (miesiąca lub kwartału). Podatnik powinien również skorygować wielkość kosztów o rzeczywisty stan zapasów w każdym okresie rozliczeniowym, za który ustala dochód i oblicza zaliczkę na podatek dochodowy. Kwestia ta była przedmiotem interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 7 marca 2013 r. (ILPB3/423-510/12-4/EK): Generalną zasadą (...) jest ujęcie w rachunku podatkowym kosztu bezpośrednio związanego z przychodem w roku jego związania z odpowiadającym mu przychodem, chyba że koszt bezpośredni został poniesiony po dniu sporządzenia sprawozdania finansowego po zakończonym roku podatkowym (nie późniejszym jednak niż termin określony do złożenia zeznania podatkowego) - w takim przypadku jest on potrącalny w roku podatkowym następującym po roku, którego dotyczy. W przypadku prowadzenia ewidencji uproszczonej na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości i sporządzania inwentaryzacji materiałów i towarów tylko na dzień bilansowy, wydatki na ich nabycie są w trakcie roku zaliczane w całości do kosztów w dacie zakupu. Takie ujmowanie kosztów jest jednak niezgodne z przepisem art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z którego wynika, że warunkiem koniecznym dla potrącenia kosztów bezpośrednich jest wystąpienie przychodu. (...) Wobec powyższego, w celu prawidłowego rozliczenia się z tytułu podatku dochodowego, podatnicy prowadzący uproszczone ewidencje na podstawie art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości powinni sporządzać inwentaryzację materiałów, towarów i wyrobów gotowych na koniec każdego okresu sprawozdawczego, za który następuje rozliczenie z budżetem z tytułu podatku dochodowego (miesiąca bądź kwartału, jeśli wpłaca zaliczki kwartalnie). (...) stanowisko Spółki, zgodnie z którym sporządzanie spisu z natury raz w roku i korygowanie kosztów o wartość niezużytych materiałów/towarów na koniec roku podatkowego (kalendarzowego) jest wystarczające dla prawidłowego ustalania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, należy uznać za nieprawidłowe. Przyjęcie stanowiska Spółki oznaczałoby bowiem, że w ciągu roku można by zaliczać do kosztów uzyskania przychodów także ... Pan Tomek zamówił w styczniu towary o wartości 2 460 zł z VAT (2 000 zł netto) w firmie Timex Sp. z Towary otrzymał w dniu 25 stycznia, natomiast faktura zakupu została wystawiona i odebrana przez Pana Tomka w dniu 5 lutego (faktura elektroniczna). Timex przy dostawie towaru nie wydał dokumentu Wz. Z jaką datą Pan Tomek powinien ująć ww. zakup w rejestrze VAT? Podaj odpowiedź w formacie np. "

rejestry zakupów i kosztów dla celów podatku vat